Engobe. Ervaring.

Voor wie het niet opgemerkt had, ik heb deze maand een cursusje gegeven, bestaande uit 3 workshops: werken met engobe. Enkele enthousiastelingen, de ene met al wat meer keramische ervaring dan de andere, kreeg, na een korte uiteenzetting over de mogelijkheden en recepten, de kans om zijn of haar decoratiezin te scherpen.
Je kan er heel vernieuwend mee aan de slag, door bijvoorbeeld te stempelen en te schilderen uit de vrije hand, maar toch hebben een aantal zuiver traditionele technieken ook een grote charme voor mij.
Via het alom gekende sociale netwerk kwam ik een prachtig filmpje tegen, iets wat doet dromen en laat genieten, van de muziek incluis.



Een extraatje voor de pottenbakkers.

Leren pottenbakken.

Het nieuwe jaar staat weeral aan de achterdeur. Je negeert het nog een beetje. Nog veel te veel te doen, inventaris maken, laatste leveringen, laatste facturen, een nieuwe prijslijst... Verder ook nog wat cadeautjes, versieringen, misschien zelfs nog een kerstboom opzetten, wie weet? ... Opruimen, inpakken, ...
En dan weer uitpakken.
O ja, en die goede voornemens. De pers staat er vol van. Zoals stoppen met roken, daar ben ik al bijna 20 jaar voorbij, maar verder... Ik heb geen zin om ergens mee te stoppen, ik wil mezelf liever voornemen aan iets te beginnen, iets te leren of iets te doen. Gisteren heb ik er al een begin mee gemaakt. De laatste tijd durf ik me 's avonds wel eens te vervelen. Alle respect voor wie er anders over denkt, maar wat die televisiemakers mij de laatste tijd willen voorschotelen... daar doe ik niet meer aan mee! Kookprogramma's waar geen einde aan komt, vaak overgoten met debiele commentaar, burgers die zichzelf denken positief in de kijker te stellen maar waarbij het plaatsvervangend schaamterood mijn kaken meer dan eens durft te kleuren, quizjes en domme irrealistische Amerikaanse series... Het is echt niet meer aan mij besteed.

Dus zag ik nu al dagen mijn zoon blokken voor zijn examens en ik kreeg er weer zin in. Ik ga iets nieuws studeren. Ja, pa, jouw microbe leeft weer op. De details laat ik achterwege. Dan hebben we weer iets om over te speculeren en grapjes te maken in De Koploper, of ja, ma, straks met suggestieve cadeautjes onder de kerstboom...

En u, mijn beste klanten? Wat staat er bovenaan uw lijstje?
Een hint? Ik heb nog plaats om te leren pottenbakken... Zaterdag 7 januari is het weeral zover, haast je, schrijf jezelf in.
Het staat ieder jaar opnieuw op de tweede of derde plaats: weer meer tijd maken om zelf met die klei te werken. Niks is beter om tot rust te komen en te mediteren!

Klei in de zomer.

Het is vandaag een echte hete zomerse dag. Mijn klanten merken op dat De Koploper verfrissing biedt. Het is inderdaad een ruimte die geen airco nodig heeft. Een goed geïsoleerd gebouw, dat heb ik te danken aan de eigenaar die vertrouwd is met die materie. In de cursusruimte is wel wat warmer, maar hier beneden is het heerlijk!Mijn klanten vragen wanneer de zaak gesloten zal zijn en mijn gedachten gaan spontaan op reis... De bergen bij Barcelona worden het dit jaar, met een tussenstop in Millau, want ik wil die brug nu wel eens zien!

Ik heb al wat gezocht op het net en er is uiteraard keramiek te bekijken in de streek... Om te beginnen:
Museu de Ceràmica

Wie nog wat leuke adresjes kent, laat maar komen!

Verder droom ik ook van Figueres, met een bezoek aan het Dali-museum. Ik kijk al uit naar de discussies en gesprekken met mijn oudste zoon Maxime over het surrealisme, Freud en zijn dromen, het onderbewuste... Het was examenstof, net nog enkele dagen geleden...

Nog 3 weken in het vooruitzicht... 3x maandag, 3x dinsdag, 3x woensdag...3x vrijdag en 3x zaterdag en 1x zondag... 3 weken met veel drukte... Zaterdag komt Jeroen Degrijse, met zijn kip. Deze jonge beeldhouwer zal de deelnemers van de boetseercursus helpen een mooi en artistieke kip te maken. Het zal hier weer een gekakel van vrolijke dames worden, dat zie ik al gebeuren!
Meester Jeroen zal dit in goede banen moeten leiden...

De tweede week van juli gaan we dan draaien en potten bakken! Er staat weer nieuwe lichting enthousiastelingen te wachten om de klei te temmen op de schijf...
Het werkjaar sluiten we in schoonheid af met het bezoek van Alicja Patanowska: draaien met porselein..

Porselein draaien met ALICJA PATANOWSKA.

Alhoewel het weer vandaag even niet mee wil, wijst alles er toch op dat we weer stilaan de zomer in zicht krijgen. Traditioneel wil ik dat graag vieren met een paar mooie draaisessies... Deze keer heb ik ervoor gekozen een volle werkweek aan de slag te gaan met beginnende pottenbakkertjes.Ik ben heel benieuwd waar ze zullen staan, vrijdagnamiddag.
Maar, nogal onverwachts is er nog iets anders in mijn vizier gekomen. Toen ik met Monika Patuszynska zat te babbelen, vroeg ik haar wat uitleg over een dame die deel nam aan "Porcelain Another Way", namelijk Alicja Patanowska. Ik vind de statige en toch speelse kelken die ze draait zo mooi en ze getuigen van een grote vaardigheid met het materiaal. Monika vertelde dat ze inderdaad een fantastische porseleindraaier is. Ik mijmerde dat ik haar ook wel eens hierheen zou halen...

Een tweetal weken na het verblijf van Monika kreeg ik een mail van... Alicja. Ja, ze wilde ook wel eens komen.

Het is echter een drukke madam met een helse agenda, ze bouwt duchtig aan haar carriere. Het is niet echt eenvoudig mijn planning naast de hare te leggen en een mooie overlapping te vinden. Maar we hébben iets uitgedokterd... en we hopen dat het lukt. Alicja zal hier het laatste weekend voor de zomervakantie zijn.
Ze heeft geen site dus moet ik me behelpen met foto's die ik hier en daar pluk van haar deelname aan diverse wedstrijden en tentoonstellingen.

Al wie eens les wil krijgen van een natuurtalent in de materie, wees welkom!

Ik reserveer alvast zelf een draaischijf, ik gun mezelf een petit plezierke als de vakantie begint.

Alle info staat in de cursusbeschrijving elders op de blog, tab "workshops", bovenaan.

Een dagje cursus...

Het was nogal een drukte zaterdag... Al vanaf de opening van de winkel waren er ook cursisten. De leerling-mallenmakers kwamen samen om er nog eens flink een dagje een paar lappen op te geven en zich goed voor te bereiden op de komst van Monika Patuszynska, net voor Pasen. Druk werd er besproken, gevijld, uitgerekend, ingezeept, gips aangemaakt, gegoten en weer opnieuw een vorm boven gehaald...

Dit alles in opperste concentratie!
Beneden liep ondertussen ook de winkel gezellig vol geïnteresseerde klanten...

Voor ik het goed en wel besefte, zaten we aan tafel voor een korte lunchbreak om er even later weer eens goed in te vliegen.
Tegen twee uur kwam de nieuwe shift pottenbakkers-in-spe toe. Korte inleiding over het oh-zo-belangrijke-kneedritueel en dan mochten de absolute beginners plaats nemen naast enkelen die er zich wel eens vroeger aan waagden en nu graag nog een reeksje wilden volgen.

Er heerste een zoemende-bezig-bijtjes-sfeer voor de rest van de namiddag. Persoonlijk behoorde ik niet tot de doorsnee werksters in deze bijenkorf, ik kon niet echt geclassificeerd worden bij de draaiers, noch bij de gieters, maar al snel leek ik een beetje op Maya-de-alarm-bij... Ik haalde materiaal  en klei aan, probeerde wat in te springen hier en daar als er een probleem(pje) opdook, maar vooral: mijn hoofd kreeg een gezond zuiders kleurtje van al die drukte ...


En ja, lieve cursisten, in al deze drukte, vonden jullie ook nog de tijd om even pannenkoeken te proeven en te kopen ten voordele van onze Chiro Zandberg, waarvoor mijn welgemeende dank!

Ik hoop dat ze jullie gesmaakt hebben na deze actieve (namid)dag!

Over tajines enzo...

De draaisessies lopen goed, er zitten weer getalenteerde mensen in de cursus. Enkele van hen hebben al wel eens een reeksje gevolgd en komen alle vaardigheden opfrissen, anderen ontdekken voor het eerst het plezier om zelf potjes te bakken. Rustig en ontspannen zijn is de boodschap en al snel hoor je hier en daar hoe therapeutisch deze activiteit werkt.
Vorige zaterdag was het tijd voor de les waarin het beginnertjeslef zijn tanden toont. Het is een terugkerend fenomeen dat wie al een tijdje "meedraait" plots zin krijgt om eens wat meer gewicht in de schaal, eh, op de schijf te gooien. Sommige zijn daar voorzichtig in en klimmen met een paar grammetjes, terwijl voor anderen al snel de kilo gaat lonken. Het is best wel een spannend gevoel om jezelf eens uit te dagen, ik kan er zeker van meespreken. Maar toch, is er een klein minpuntje aan verbonden, voor mij persoonlijk dan toch. De emmer van de mislukte probeersels krijgt dan plots last van overgewicht, het deksel kan er nog nauwelijks op, klei puilt eruit. Nadien heb ik dan wel behoorlijk wat recuperatiewerk. Zolang het de spuigaten niet uitloopt, zit ik mee te genieten, maar trop is teveel, zoveel weze duidelijk...
Draai het hoe je wil, ergens in een van die rondjes kom je jezelf tegen. Kan best leerrijk zijn.

Op zoek naar een extra schijf om nog iemand te laten deelnemen aan de cursus, kreeg ik te horen dat het bij die bepaalde persoon niet de moment was om zijn schijf uit te lenen, want hij moest tajines draaien, 15 geloof ik. En daarmee zit je dan even in zuiver functioneel draaiwerk. Daar waar in onze Westerse wereld serviesgoed uit China onze eigen pottenbakkers werkeloos houdt, maakt het dan weer geen schijn van kans in de traditionele vakantielanden zoals Griekenland, Marokko, Spanje... Wie kwam er wel eens thuis met een exemplaar? Of beter, wie niet?
Een klant van mij vertelde dat ze eens jaren geleden een mooie vaas had meegebracht. Na enige tijd lag de stoflaag toch een beetje te dik en besloot ze haar vaas eens flink af te spoelen, buiten in de zon. Meteen de lans erop. Groot was haar verbazing toen haar vakantieherinnering voor haar ogen wegsmolt. Het ding bleek niet eens gebakken. Het had wel een vliegtuigreis in de de koffer overleefd!!!
Tja, de traditionele pottenbakkers uit deze landen houden er vaak andere gewoontes op na dan hier. Uiteraard ligt de oorzaak voor een groot deel bij het feit dat er daar soms prachtige plastische kleisoorten worden gedolven. Meestal rood, veel ijzeroxide erin en daardoor té vervuild om nog steengoedtemperaturen aan te kunnen.
Hoe zat dat ook weeral? Die baktemperaturen? Het is een veel voorkomend fenomeen, de onwetendheid van de beginnende keramist. Hij of zij heeft zo'n landen bezocht en het rode aardewerk gezien. "Ze koken daar toch ook in?"

De meest "zuiver" klei, heel vaak witte klei, bevat een minimum aan vervuilende elementen, zodat je hem op een hoge temperatuur kan laten versinteren, wat wil zeggen dat de porositeit minimaliseert en hij, naar onze Westerse hygiënische normen, bruikbaar wordt voor voeding, er m.a.w. geen voedingsresten in blijven zitten. Het feit dat die darmen van ons gevoeliger zijn voor de conditionering van het voedsel op toeristische plekken, dan die van de inboorlingen zelf, houdt zeker verband met de normen die hier gehanteerd worden.
En als er een pleidooi moet worden gehouden door jeugdbewegingen om je kind eens flink buiten te laten spelen in het zand en in de modder, dan kan je jezelf beginnen afvragen of we écht zo goe bezig zijn...
De aardewerken tajine, zoals nog ander kookgerief, wordt vooraf in water gedompeld, zodat de scherf, die niet gesinterd is en dus wél poreus gebleven is, zich vol kan zuigen met water. Daarna wordt de wand ingesmeerd met zonnebloem- of een andere olie om weer terug af te dichten en glad te zijn.

Die échte tajine, gedraaid met rode klei, is meestal folkloristisch beschilderd. Eventueel eerst een crème engobe of wit tinglazuur als basis en daarna krijgt kleur vrij spel. De binnenzijde is meestal ongeglazuurd.
Naast de folklore van de decoratie, biedt (rode) aardewerkklei ook nog een voordeel. Misschien wat paradoxaal op het eerste zicht, maar: er is minder kans op breuk. "En ik die dacht dat steengoed sterker was????" Ja, fysiek sterker wel, maar minder shockbestendig.
De hoge steengoedtemperatuur zorgt ervoor dat het glazuurjasje als gegoten zit, a.h.w. één wordt met de body van de klei, wat als nadeel heeft dat als je plots gaat afkoelen dat jasje zo erg zal spannen dat de klei eronder zich totaal geen uitzetting kan permitteren, wat voor scheuren kan zorgen.
Meestal komt het wel niet zo ver, want een tajine haalt bij het sudderen niet de temperaturen die nodig zijn om klei te doen veranderen van volume. Je mag dus wel je tajine in steengoedklei draaien en afwerken op de hoogste temperaturen (meer dan 1200°C) als je veilig wil spelen op hygiënisch vlak. Ik zou aanraden een klein gaatje te voorzien in de schouw van je tajine, de druk, je weet maar nooit...

Zou ik nu zelf de deur hebben open gezet?
Hoeveel gewicht moet je kunnen centreren om een tajine te maken? En een kleintje dan?
...

Computers...

Stevige virus verwerkt... Enfin, zelf ben ik niet ziek geweest, het was mijn PC. Gelukkig heb ik mij een weekje kunnen behelpen met de laptop van De Koploper, maar ondertussen ben ik toch een aantal mensen vergeten te beantwoorden en liep er hier en daar nog wel eens iets mank.
Via de site heb ik ook mijn eerste volwassen nieuwsbrief willen versturen. Willen versturen, jaja, want ook dat liep niet echt van een leien dakje. De eerste regels hebben wel hun doel bereikt, maar de rest ben ik helemaal kwijt, zelfs de kopie van het origineel heeft dat ding verslonden! En tot overmaat van ramp is een test ook nog eens de ... ether (?) in gevlogen. Enkele van jullie hebben dus 3 mails ontvangen.
'k Zal het waarschijnlijk nog wel eens proberen, ooit... Alvast sorry voor de overlast in jullie electronische brievenbus. Maar omdat het om mededelingen gaat waarvan er een aantal vrij dringend zijn, steek ik ze via deze beproefde weg ook eens op het net.

De Koploper gaat constant op zoek naar nieuwe kleisoorten en ook nu zijn er een paar interessante aanwinsten. De wit/crèmebakkende Creaton 482 met zijn 40% chamotte tot 4 (!) mm staat op eenzame hoogte als je een uitzonderlijke klei aan een dergelijke prijs wil vinden. Voor gasstokers in reductie is er de Creaton 1112 die porseleinchamotte tot 1 mm heeft, d.w.z. dat de klei grijzig zal kleuren terwijl de molochiet witte spikkels zal geven. In oxidatie, dus vooral in de electrische oven, zal hij vooral erg wit zijn. De Terra Nigra is dan weer een vette intens zwarte klei met 2 mm chamotte en haalt met gemak 1200°C.
Qua draaiklei haalden we Fuchs binnen, de gewone WM en ook de AM, de ateliermassa die toch wel goedkoper uitkomt voor "dagelijks gebruik".

Wat betreft de workshops, wordt het tijd voor de laatste beslissers om zich in te schrijven voor het laatste weekend van oktober. Dan komt Alison Graham die met zelfgemaakt papierporselein jullie aan het werk zet om een muraal werkstuk te maken: "Exploring the surface".

In de Keramische Vragenuurtjes beantwoord ik zo veel mogelijk van jullie vragen, nadat er eerst een uiteenzetting over het onderwerp wordt gehouden.

Ook de reeks "pottenbakken voor beginners" met Dirk Vanhaeren staat er nu op, voor januari 2011, maar de eerste reeks zit nu al vol, vooraf ingeschreven...

Een beetje lezen en zoeken op deze blog, pagina "cursussen" en op de site http://www.dekoploper.be/ en dan vind je alle info.
Natuurlijk mag je ook mij om uitleg vragen...

Ik vrees dat ik niet echt evenveel felicitaties mag verwachten voor deze acties... Het liep allemaal niet écht vlot. Geen felicitaties dus. Of toch? Voor de inhoud dan misschien???

Functionaliteit.

In het domein van de pottenbakkers, de keramisten aan de schijf kunnen we zo stellen, lopen bijzonder veel lieden rond die functioneel werk maken. Eigenlijk vertrekt alles wat zij maken vanuit een utilitaire basis: het recipiënt.
Een reden waarom het werk van de pottenbakker zo wijfelend tot het domein van "de kunst" wordt toegelaten. Stil en luid protest toegelaten, het levert mooie en vindingrijke resultaten op. Neem nu het typerende werk van Tjok Dessauvage, de potstructuur, het zou een boegbeeld kunnen zijn: een pot die geen recipiënt meer is, gesloten en drager van een geometrisch verhaal. (Of hij daar zelf precies die boodschap mee wil ondersteunen, weet ik niet.)

En ander leuk idee zag ik eens in een Griekse souveniershop: de Pythagorasbeker. Centraal in de beker staat een hevel en als je hem te vol giet, loopt hij vanzelf leeg. Op keramiekmarkten kwam ik ook wel eens dezelfde ideeën in een andere uitvoering tegen. Je kan het zien als spotten met de functionaliteit. Alleen zou Pythagoras zelf er de gulzigheid van sommige mensen mee hebben willen bestraffen...

Anderzijds is juist het optimaal beantwoorden aan de vereisten van de functonaliteit een grote verdienste van de ontwerper, de maker.
En voor de kunstenaar, dan?
De fylosofie van het goochelen met termen en de onmacht van de schikker-in-vakjes...

Het opleggen van vereisten, verscherpt de vindingrijkheid. Beperkingen dagen uit tot ultieme creativiteit.
Maar soms is het gewoon leuk, even niet het meest stabiele voetje onder je pot laten staan, maar gewoon wat spelen met de wetten van de zwaartekracht en elegant wezen op een naaldhakje.

Melanie Brown maakt hele mooie theepotten. Nu ook in reeksen. Reeksen naar vorm, glazuurkeuze en bak.

Omdat ik zelf ook wel eens speel met de hoogte van het dekseltje, spreken haar theepotten me heel erg aan. De idee om ze zo in reeksen voor te stellen, verheft de theepot volledig uit zijn utilitaire dwangbuis. Ik had het wel al eens zien doen met vazen, kommen, bekers en flesvormen, maar zo expliciet met prachtige theepotten, is nieuw voor mij en stemt me heel vrolijk!
Mijn excuses aan mijn professor ergonomie in een ver verleden...
Moet kunnen.

't Zit in de familie...

Wordt zeker vervolgd, je voelt al meteen aan dat ik met een groot ei zit...
Als ik werk tegen kom dat me even doet stil staan of stil worden, ga ik daarna uitgebreid op zoek. Geoffrey Swindell werd ingetypt en ik ontdekte dat er blijkbaar ook iets over hem op Youtube stond. Mijn nieuwsgierigheid werd rijkelijk beloond. Zoon Tom Swindell is een cameraman en regisseur die freelance werkt voor de BBC. Als je op zijn site gaat kan je een "showreel" van de door hem gemaakte docu's zien, op zich al heel erg de moeite.
Maar op Youtube staat een reeks van 5 filmpjes, het ene wat langer dan het andere, die als onderwerp vader Geoffrey en zijn keramiek hebben. Ik ga ze overlopen en voorstellen...

In Earthen part 1 schildert Tom het portret van zijn pa, waarbij de vader zelf zijn verhaal vertelt, duidelijk trots op het feit dat zijn zoon "kunst maakt van zijn kunst", zoals hij het zelf verwoordt. De combinatie van goed gekozen muziek bij de prachtige beelden, zorgen voor een bij wijle zeer intieme beleving van het draaien van porselein, het afdraaiwerk, het decoreren en glazuren, de visie van Geoffrey Swindell op zijn werk. Het hele verhaal van vorig artikeltje wordt geïllustreerd, een keramisch gedicht, 8 minuten lang.



Earthen part 2 brengt opnieuw met de choreografie van begeleidende muziek en kunstige beelden een visualisering van de visie van pa Swindell, waarin hij wat in de oven gebeurt vergelijkt met de krachten die in het heelal aan het werk zijn, de big bang en tollende planeten.
Drie minuten puur genieten.



Earthen part 3 is een speels stukje beeldtechniek, waarbij als commentaar van Tom staat dat hij het jammer vindt dat hij alles heeft moeten opsplitsen om op Youtube te zetten...



In Earthen Part 4 gaan de werkjes van pa op reis op de stroming van een riviertje en wordt heel duidelijk hoe de vorm en afwerking hun oorsprong vonden in de natuur. Zeer rustgevend en inspirerend.



Earthen part 5 sluit de reeks heel mooi af in het Westafrikaanse Mali. Tom maakt een docu in dat land en als dank voor wat hij bij de mensen vindt, brengt hij een keramisch werkje mee dat hij samen met zijn pa uitzocht. Het dekseltje refereert naar de islamistische bouwwerken in het land en de afwerking van het vaasje zou een meanderende rivier kunnen zijn... Weerom brengt de muziek veel bij aan de sfeer van het filmpje. Het volk van het pottenbakkersdorp komt heel mooi in beeld, ontroerend echt en eerlijk.



Creativiteit, nederige liefde voor de natuur en de mens, het zit blijkbaar in de familie...

Cursus pottenbakken.

Pottenbakken, leren draaien, cursus, workshop, theepot assembleren, ovaal en vierkant draaien... Vierkant draaaien? Ik loop een beetje verloren, na de crash. Zou er slachtofferhulp voorzien zijn? Waar ligt de black box? Op zoek naar overlevenden en restanten.

Ik krijg ook enkele blijken van medeleven, bezoekers die op hun honger blijven zitten... Mijn dank.

We hadden er zo ons best voor gedaan, Jens en ikzelf, voor die overzichtelijke site en ik moet zeggen dat hij positief onthaald werd. Enfin, niet bij de pakken blijven zitten, we weten de komende weken alvast wat gedaan, in geval verveling nu toch eens de neiging voelde om toe te slaan... Vanaf midden volgende week gaan we aan de slag om alles zo snel mogelijk weer online te krijgen én meteen alles veilig te back-uppen!

Maar nu valt pas op hoe moeilijk het soms blijft voor niet-ingewijden om hun weg te vinden in een blog waar alles meer op een grote stapel ligt, terwijl alles netjes in mapjes steekt op de website. Je moet heel wat meer op avontuur, durven klikken hier en daar en daarna de weg terug zoeken. Best (in)spannend allemaal!

Gisteren kreeg ik nog telefoon met de vraag hoe het nu zit met de cursussen "Draaien in de zon"? Daarom zet ik hier alles nog eens op een rijtje.

Voor de "absolute beginners" is er de mogelijkheid om gedurende 3 opeenvolgende zaterdagen intensief te proeven van het pottenbakken. Op 26 juni, 3 en 10 juli zal Dirk Vanhaeren je inwijden in de basis: het kneden van de klei, het centreren en openen, het optrekken tot een mooie rechte cilinder en het kommetje met ronde bodem. Alle werkstukken worden biscuit gebakken en als je wil kan je nog afspreken om achteraf je geslaagde bekertjes te glazuren. Tijdens de openingsuren van de winkel kan je, zonder extra kosten, langs komen om je werk af te draaien en eventueel nog wat te oefenen. De lessen verlopen in 2 blokken, van 9u30 tot 12u30 en van 13u30 tot 16u30. Over de middag kan je genieten van een verzorgde broodlunch, met zijn allen gezellig aan tafel. Prijs en praktische regeling vind je door te klikken op deze link.

Voor de "gevorderden" biedt De Koploper enkele weekend-cursussen aan rond een bepaald facet van het pottenbakken. De volgende gaat al meteen nu vrijdagavond van start:

decoratiemogelijkheden op de schijf.

Meteen als je pot, beker, tas, kommetje, vaas... gedraaid is, kan je aan de slag met decoratietechnieken. Op de nog ongebakken klei kan je d.m.v. engobes kleur aanbrengen. Je kan dan gaan schilderen, schrijven, opnieuw inkrassen, ... Ook een pot met een gecraqueleerde huid behoort tot de mogelijkheden. Wegsnijden, assembleren... veel is mogelijk met een pas gedraaid werkstuk. Deze workshop begint nu vrijdag 18 juni en loopt over de ganse zaterdag. Het is nog mogelijk je in te schrijven, maar enige haast is nu wel geboden...

Het volgende weekend, op 25 en 26 juni, komt het thema assemblage van de theepot aan de beurt. De theepot is zo wat het paradepaardje van de meeste pottenbakkers. Het vraagt beheersing van verschillende technieken, naast het behouden van je overzicht op het geheel. Eerst moet je een keuze maken voor de basisvorm van de romp. Daarna ga je dekseltjes en tuitjes moeten draaien, van de mast. Tenslotte mag je assembleren en handvaten trekken. Het is eigenlijk de masterproef van de leerling pottenbakker...

Op 2 en 3 juli kan je ovaal en vierkant komen draaien, het moet niet altijd rond zijn, hé?! Je vertrekt uiteraard van een ronde cilinder of komvorm, maar versnijden, vervormen en verlijmen zorgen er uiteindelijk voor dat het resultaat niet echt rond meer is...

Onder de noemer poten en oren op 9 en 10 juli, tenslotte vallen alle afwerkingen in de vorm van handvatjes en voetjes aan dekseltjes, bekertjes, (bloem)potten. Voor deze workshop mag je ook vooraf werk klaar maken om je ten volle op het onderwerp toe te leggen. Een sierlijk oortje maakt van je bekertje een kop(loper)...

Al deze lessen worden gegeven door Dirk Vanhaeren en gaan door hier, bij De Koploper. Op zaterdag kan je genieten van een gezellige en verzorgde broodlunch. Al meteen even op vakantie: (leren) draaien in de zon! Alles info vind je hier.

Nog een rondje!

't Was zo eens iets anders, dames onder elkaar. Buiten was het killig en koud, mijn poging tot uitlokken van de zon met mijn rokje en sandalen ten spijt... (Ik wil deze zomer écht wel bruine benen, al weet ik niet of kiekenvel mooi egaal bruint??? )
Binnen, bij De Koploper, daar was het ambience en heerlijk warm! Een leuk namiddagje vierkant draaien.

Kathleen Mestdag centreert, opent en trekt op met een gemak dat ons doet watertanden. Ze stelt dat je moet proberen zo weinig mogelijk af te draaien als je aan het vervormen gaat, omdat het natuurlijk meestal geen vlakke bovenrand meer heeft en dan wordt vast zetten op de schijf een behoorlijke klus. Tja, allemaal goed en wel, maar dan heb je dus wel al veel voorbereidend werk om die vorm klaar voor actie te krijgen...


Met enkele houtjes duwt ze een lijn in de pas gedraaide vorm, waarna haar potjes sierlijk voor haar buigen in de richting die ze voor ogen heeft. Vlot en getraind draait ze wat voorbeeldjes bij elkaar. Iets té vlug misschien om alles goed te registreren... Ondertussen een kwinkslag als antwoord op een speelse vraag. Er wordt veel gelachen, geplaagd en gezongen, maar ook net zoveel gewerkt en gezwoegd.



Mijn probeersels...

Kathleen stuurt en helpt ons daar waar het dreigt de mist in te gaan, met de juiste practische raad. uiteindelijk merkt iemand op dat het al 16u30 is!!! Nu al?!!! In paniek willen we nog van alles proberen en met veel spijt beginnen we daarna de draaischijven proper te maken.
Dames zijn practisch en na wat overleg, prikken we meteen een datum om dit over te doen. Nu gaan we druk alles proberen en op maandagavond 5 juli zitten we weer samen. Er zijn dan een paar extra plaatsen beschikbaar, als je zin zou hebben gekregen, kan je hier alle info nalezen en je meteen inschrijven!
Er is ook een inspirerend fotoreeksje opgenomen, een beetje verder op de blog.

Porselein draaien.

Straks mag ik weer. Als goede streber sta ik te popelen om weer naar de les te mogen. Gelukkig had ik de middelen niet om er eens uit te vliegen tijdens de paasvakantie en zal ik dus waarschijnlijk vanavond op tijd in de les zijn.
Ondertussen heb ik mijn eerste porseleinen theepotjes in elkaar gestoken en afgewerkt. Ze zijn nu maagdelijk wit biscuit gestookt. Straks begin ik aan de testen om ze te glazuren. Spannend allemaal!

Mensen vragen me wel eens of het nu allemaal zo anders is om met porselein te werken als je jaren steengoedklei gewoon was. Volmondig moet ik beamen dat het een behoorlijk andere aanpak vergt. Al bij het kneden is het verschil duidelijk. Daar waar het gewone klei plastischer maakt, lijkt het soms of het porselein totaal verandert. Soms lijkt je blok behoorlijk hard en voel je de versoepeling echt gaandeweg gebeuren. Op de draaischijf moet het allemaal wat sneller gaan, want al heel snel is je hompje verzadigd van het water en dan wordt het dweilen met de kraan open als je nog veel vormwerk voor de boeg hebt...

Als je er dan toch in slaagt iets representatiefs te produceren, vraagt de volgende fase heel veel geduld: het drogen. Het mag allemaal niet te snel gaan. Regelmatig controleren op vervormingen of barsten...
Nog een groot verschil met steengoed ligt in de handen van de krimp. Dan denk je dat je een reuze-pot gedraaid hebt... Maar na hoogbak blijft er maar een klein potje over...

Maar ik vind het heerlijk. De beloning die je krijgt voor al die inspanningen en je getoonde geduld. Soms is het werkelijk een feest. Porselein is al de moeite waard.

Ook eens proberen? Iedereen die al enige tijd draai-ervaring heeft verworven, kan er zich eens aan wagen in het eerste weekend (vrijdagavond 4 en zaterdag 5 juni) van de reeks "Draaien in de zon". Dirk Vanhaeren toont je de kneepjes om je eerste pogingen tot een goed einde te brengen. Vakantie, plezier en ontspanning en je hoeft er niet eens voor te vliegen door fijn porseleinstof, draaien is genoeg...
Alle info vind je hier: Porselein draaien.

De mast.

Vier weken, het lijkt soms immens lang, maar soms vliegt het ook voorbij! Zaterdag was zo'n vliegmoment: de laatste les van Dirk Vanhaeren in de reeks "draaien van de mast".

Het was dan ook ideaal weer om te vliegen: het zonnetje liet zich van haar beste kant zien. Net voordien had ik me geïnstalleerd met een koffietje, samen met de wederhelft aan de picnictafel. De eerste dame kwam toe en zette zich erbij, de tweede volgde het voorbeeld, enfin, wederhelft vertrok en alle anderen zetten zich in het zonnetje. Taske koffie, babbeltje, grapje, de pret kon blijkbaar niet op. 'k Heb me moeten inzetten en het goede voorbeeld geven, of er was niet te veel van in huis gekomen van de draailes...
Maar de stemming zat erin, 't kon niet meer stuk, examen of niet.



Examens, proeven, toetsen, het vliegt ook door de lucht, alle studentjes kunnen ervan meepraten. Dus besloot Dirk hier ook eens iedereen op de rooster te leggen.
Tasjes: 10 cm hoog, 8.5cm doormeter, kommetjes 8cm hoog, 12 à 13 cm diameter. Er werd een beetje gesjoemeld daar waar het mogelijk was, want: "ging dat nu over de binnen- of de buitendiameter?" en "op wiens potje zou mijn dekseltje wel kunnen passen?" of "het liep pas een beetje fout met het afhalen van de mast" en "is dat niet een beetje te groot om op de mast te draaien?"...



Alles liep goed af, de zon bleef schijnen tot na de les en iedereen slaagde voor de proef!



Dinsdagavond nog een keertje afdraaien, nagenieten, gebakken potjes mét dekseltjes oogsten,wat glazuren, grapjes maken, koffie drinken. Alleen de zon, dat zal er niet inzitten, vrees ik. Daar moeten we dan weer een afspraak voor maken bij de volgende reeks, in juni is het al wat langer licht...
De volledige reeks foto's staat een beetje lager, links. Als je erop klikt zie je de hele reeks, je kan dan ook je favoriete foto downloaden.

Vierkant draaien, nog maar eens...

Soms lijkt het allemaal wel een beetje vierkant te draaien... Hoek vergeten te nemen, uit de bocht gevlogen, scheef getrokken... een beetje vierkant lacht daar niet mee!
Ovalen dan maar? Net iets meer tijd in de lange zijde, bocht een beetje groter, de scherpe kantjes eraf...
De sleutel zit hem in de snelheid. Je tijd nemen, rustig inschatten, niet lopen voor je kan staan. Niet elke eindstreep per se willen halen...

We zijn een beetje filosofisch vandaag. Moet kunnen, kan gezond zijn.

Door een dubbele boeking kan de workshop "ovaal en vierkant draaien" met Dirk Vanhaeren niet doorgaan op 11 en 12 juni. Deze wordt verplaatst naar 2 en 3 juli 2010. Jammer voor wie al op de lijst stond en misschien niet kan veranderen. Anderzijds, een buitenkansje voor wie niet kon en zich nu wel op de lijst wil zetten...

Een beetje fylosofisch. En nog steeds zonder foto. Om de spanning erin te houden?

Op dreef.

De mallencursus is goed op dreef gekomen, we gaan nu voluit voor de eindspurt, recht op de workshop met Monika Patuszynska af, einde maart. Het vraagt nog wat doorzetten om een aantal malletjes werkklaar te hebben, simpele malletjes om er dan creatief mee aan de slag te gaan (...).
Onderstaand diareeksje kreeg ik doorgezonden van een ijverige deelnemer.



Ondertussen ging de cursus draaien van de mast van start. Het was hier zaterdag een drukte van jewelste.


Ook van deze les een eerste reeks foto's.





Veel succes aan de deelnemers.



Ondertussen worden mijn voorraden stilaan aangevuld en iedereen wordt aangeleverd. Bedankt voor het wachten. Vrieskou is wel een probleem voor het verzenden van klei. Het duurt dan ook even voor alle achterstand ingehaald is. Maar ik doe mijn best...



Voor de liefhebbers: de African Stone is terug op voorraad. Dit is een speciale kleisoort. Zeer vuil om te gebruiken, maar ze bakt bijzonder mooi. Het resultaat hoeft geen glazuur meer. Toegegeven, de klei is niet goedkoop, maar niet te hoeven glazuren, bespaart ook in de kosten én aan tijd.

Het is een zeer vuile bordeau klei in de verpakking, hij kleurt alles rood dat in zijn buurt komt en zelfs de beste vlekkenkampioenen slagen er niet in zijn sporen uit je werkkledij te wassen... Meestal is hij ook te nat om mee te werken, recht uit het pak, maar dat euvel is snel op te lossen door hem even te laten ademen.

De chamotte varieert nogal, het is wat op de nonchalante Franse manier: soms rode, soms gelige chamotte, wat fijner, wat groffer. Theoretisch heb je verpakkingen met 0-1 mm en een andere 0-3 mm. Maar, zoals je zelf kan zien, op de afbeelding hierboven, wordt 3 mm soms 2.5 mm. Ook de baktemperatuur durft variëren, hier vermelden ze trots dat hij tot 1300°C bakt, daar wordt dat dan weer wat voorzichtiger 1280°C... Feit is dat het een uitzondering is dat zwarte klei ook mooi zwart bakt en dan nog wel tegen zo'n hoge temperaturen bestand is. Persoonlijk vind ik hem op zijn mooist in oxidatie rond 1150°C, dan leeft hij nog echt, boven de 1200°C dooft hij een beetje.
Er is veel activiteit momenteel en in de avond durf ik dan ook een beetje te doven... En er is nóg op komst...

Het ene 4-kant is het andere niet.

Marc Verstockt:
Het vierkant, een rationeel en quaternair product van de menselijke geest, een onvermijdelijke obsessie doorheen de geschiedenis (Phytagoras, Euclides, Kepler) is eerlijk, oprecht en trouw. Een vierkant is een vierkant. Het is evident en bedriegt niet: vier gelijke zijen, twee horizontalen en twee verticalen. Stevig, radicalen tellurisch. Uitgebalanceerd en aanwezig. Statisch en dynamisch tegelijkertijd. Door zijn karakter zelve is het vierkant hard, sterk en mannelijk. Het charmeert niet door zijn willekeurige, arbitraire verhoudingen breedte/lengte.


Toen ik de workshops en cursussen ingaf en op het net lanceerde, wist ik het al. Beter nog, ik had het voorzien. Een wakkere lezer zag het meteen, "vierkant potten draaien" met Kathleen én ook met Dirk...

Het mocht niet langer dan een etmaal duren, of er sijpelde reactie binnen. Nu, wie mij een beetje kent of althans eens in actie zag, beseft dat dit geen toeval is. Zoiets doe ik niet onbewust, daar zit meer achter.

En ja, de niet eens noodzakerlijker wijze zo aandachtige lezer vroeg: "Wat is het verschil, vierkant draaien met Kathleen en vierkant draaien met Dirk?" En deze namiddag nog een, en daarna nog eentje in de winkel...

Het heeft zijn effect gehad. Tja, het ene vierkant is het andere niet.

Maar het weze duidelijk, het gaat hier wel degelijk om een andere techniek. Kathleen draait een soepele vorm, rond wel te verstaan, en gaat dan meteen aan de slag om de vorm naar haar hand te zetten, driehoekig, vierkant, veelhoekig, gelobd... Terwijl het in de sessie bij Dirk om assemblage gaat, je draait een rand die je dan gaat los snijden, vervormen en monteren op een andere bodem. Beide technieken laten toe dat je eindvorm niet langer rond is, maar zowel methode als resultaat zijn niet identiek.

En stél dat het beoogde resultaat toch in elkaars buurt zou hebben gelegen, dan was het nog interessant geweest beide pottenbakkers aan het werk te zien. Want de handelswijze en de flair maakt het boeiend van beide workshops te proeven. Kathleen met een innemende glimlach, vaste hand, serieus met wat vinnige humor, naast Dirk, vakkundig, met een speels grapje en een vlotte babbel, dat alleen kruidt de ervaring al. Het totaalpakket maakt het uitnodigend om deel te nemen: de kunde van de pottenbakker, naast zijn visie (op het vierkant of op welke vorm dan ook) en de manier van werken. De volgorde van de handelingen, de snelheid, de aandacht, de houding, de visie op het resultaat en zijn afwerking... Mooi om deze mensen aan het werk te zien. Mooi om mensen aan het werk te zien.

Kathleen is een goede vriendin sinds zeker een zestal jaar en het lijkt al langer, Dirk is mijn leermeester sinds een achttal jaren, overeenkomsten en verschillen, en ik leerde van beide.

Tijd om dat te delen: een vierkant draaien en vierkant draaien, het ene vierkant is het andere niet: de filosofie van de leermeester.

Pottenbakken.

Terwijl de mensen uit de beginnerscursus pottenbakken tevreden hun draaiwerk mogen glazuren en straks ook aan hun vrienden en familie kunnen tonen, rollen hier weeral nieuwe plannen op dat domein uit de bus.


De Koploper komt aan de verzuchting van enkele mensen tegemoet en probeert het systeem van oefensessies uit. Wie geen plaats heeft voor een draaischijf, eens extra wil oefenen of de aanschaf van een schijf nog wat vooruit schuift om welke reden dan ook, kan hier komende maanden tegen een billijke vergoeding (waar ken ik die term van?) komen oefenen. Er staan een aantal schijven ter beschikking en je leert van het werken samen met de anderen. Ik begeleid de draaiers wel, maar er wordt niet echt les gegeven.

Klik hier en je leest er alles over.



Ook wie het allemaal wel eens wil proberen met een groepje vrienden of collega's kan nu een datum vast leggen. Er wordt voor alles gezorgd: de klei staat klaar, in de demo kan je zien hoe het (zou) moet(en) en daarna mag je zelf aan de slag: ontdekken of het nu écht zo eenvoudig is als het eruit ziet... Na afloop wordt er besproken welke werkstukken je wil als aandenken, die worden dan gebakken.

Klik hier en je leest er alles over.




Met Kathleen Mestdag gaan we vierkante en andere vervormde potten draaien. Kathleen heeft sinds 30 jaar ervaring met het pottenbakken. Ze demonstreert hoe je dat moet doen en daarna kan je zelf aan de slag. Kathleen draait potten die ze dan meteen vervormt op de schijf.



Klik hier en je leest er alles over.





Met Dirk Vanhaeren gaan we weer "draaien in de zon". De formule is een beetje aangepast. Het blijft leuk om al vrijdagavond aan de slag te gaan en dan de hele zaterdag kunnen werken om tegen de avond afgewerkte stukken van je schijf te halen. Maar ieder weekend is een aparte sessie. Je kan inschrijven naar keuze:

1. draaien met porselein,



2. ovaal en vierkant draaien,

Anders dan bij de workshop van Kathleen, zal Dirk ovalen en vierkante potten en schalen bekomen door assemblagetechnieken. Rand en bodem worden hier los van erlkaar gemaakt en gemonteerd.



3. decoratiemogelijkheden op de schijf,
   

4. assemblage bij uitstek: de theepot en/of

5. de workshop poten en oren.

Vijf mogelijkheden, aan u de keuze. Uiteraard kan je er meerdere volgen. Een leuk detail is dat ze net iets minder kosten als je voor verschillende tegelijk inschrijft...Klik hier en je leest er alles over.