Verfrissend.

Eerlijk is eerlijk, ik vond het heel jammer dat Duitsland het Eurosong-festival won. Niet dat ik het dat lieve kind niet gunde, in tegendeel.
Zaterdag was de deerne van mijn jongste zoon hier. Wij moesten nog eten, want moeder, ikke dus, was met iets anders bezig geweest en de bereidingen hadden wat vertraging opgelopen. Er kwam heel wat commentaar over de rand van de zetel onze richting uitgevlogen. "Knudeln" noemde Bart Peeters het en ja, ze zong een Engels dat moeilijk thuis te brengen was. Maar ze was wel écht en enthousiast! Al voor het liedje uit was, voelde het aan als winnen. Ik was meteen fan: vrolijk en een beetje gek, maar oh, zo herkenbaar. Althans, voor mij toch.
Meteen zag ik een blogartikeltje voor mij: over hoe dat leuke madammeke toch niet al die vooroordelen en vriendjespolitiek had kunnen trotseren. Maar het mocht niet zijn. Wat ik had gevoeld, hadden er blijkbaar nog een heleboel ervaren en Duitsland had de hoofdvogel afgeschoten.
Verjonging, "de media" kondigden aan dat het goed was voor het Eurosong dat sinds jaren een bolwerk zou zijn geworden voor de schlagerliefhebbers, extravaganten en de homocultuur...
(Niet mijn woorden, nog minder mijn probleem!)

Meteen maak ik de reflectie dat keramiek ook af en toe de stempel meekrijgt: oubollig, voorbijgestreefd... Ben het er uiteraard niet met eens, zoveel is wel duidelijk. De "traditionele" vormentaal met dito glazuren moet je leren appreciëren zoals klassieke muziek en het kan allemaal wel eens wat zwaarder wegen. Maar er is zoveel meer, mooie heldere glazuurtjes, kant-en-klaar of zelf te maken met een toverformule van de juiste combinatie van oxides of op basis van body stains. Merken zoals Duncan en Amaco brengen een grote waaier aan fel gekleurde vrolijke (onder)glazuurtjes op de markt. Maar je kan natuurlijk ook zelf aan de slag gaan om vrolijke kleurtjes uit te zoeken...


Maar ook qua vormentaal, hoeft wat van een draaischijf komt, niet altijd "gewoon" een potteke te zijn. En een site om je werk te tonen kan qua layout ook heel verfrissend zijn...



Iemand die én mooi werk maakt, én haar glazuren gericht kiest, én zo'n originele onderhoudende site heeft, is Bozena Sacharczuk, Pools en fris.

En voor zover ik weet, heeft ze zich niet laten filmen naakt zwemmend voor een docusoap...

Porselein draaien.

Straks mag ik weer. Als goede streber sta ik te popelen om weer naar de les te mogen. Gelukkig had ik de middelen niet om er eens uit te vliegen tijdens de paasvakantie en zal ik dus waarschijnlijk vanavond op tijd in de les zijn.
Ondertussen heb ik mijn eerste porseleinen theepotjes in elkaar gestoken en afgewerkt. Ze zijn nu maagdelijk wit biscuit gestookt. Straks begin ik aan de testen om ze te glazuren. Spannend allemaal!

Mensen vragen me wel eens of het nu allemaal zo anders is om met porselein te werken als je jaren steengoedklei gewoon was. Volmondig moet ik beamen dat het een behoorlijk andere aanpak vergt. Al bij het kneden is het verschil duidelijk. Daar waar het gewone klei plastischer maakt, lijkt het soms of het porselein totaal verandert. Soms lijkt je blok behoorlijk hard en voel je de versoepeling echt gaandeweg gebeuren. Op de draaischijf moet het allemaal wat sneller gaan, want al heel snel is je hompje verzadigd van het water en dan wordt het dweilen met de kraan open als je nog veel vormwerk voor de boeg hebt...

Als je er dan toch in slaagt iets representatiefs te produceren, vraagt de volgende fase heel veel geduld: het drogen. Het mag allemaal niet te snel gaan. Regelmatig controleren op vervormingen of barsten...
Nog een groot verschil met steengoed ligt in de handen van de krimp. Dan denk je dat je een reuze-pot gedraaid hebt... Maar na hoogbak blijft er maar een klein potje over...

Maar ik vind het heerlijk. De beloning die je krijgt voor al die inspanningen en je getoonde geduld. Soms is het werkelijk een feest. Porselein is al de moeite waard.

Ook eens proberen? Iedereen die al enige tijd draai-ervaring heeft verworven, kan er zich eens aan wagen in het eerste weekend (vrijdagavond 4 en zaterdag 5 juni) van de reeks "Draaien in de zon". Dirk Vanhaeren toont je de kneepjes om je eerste pogingen tot een goed einde te brengen. Vakantie, plezier en ontspanning en je hoeft er niet eens voor te vliegen door fijn porseleinstof, draaien is genoeg...
Alle info vind je hier: Porselein draaien.

De mast.

Vier weken, het lijkt soms immens lang, maar soms vliegt het ook voorbij! Zaterdag was zo'n vliegmoment: de laatste les van Dirk Vanhaeren in de reeks "draaien van de mast".

Het was dan ook ideaal weer om te vliegen: het zonnetje liet zich van haar beste kant zien. Net voordien had ik me geïnstalleerd met een koffietje, samen met de wederhelft aan de picnictafel. De eerste dame kwam toe en zette zich erbij, de tweede volgde het voorbeeld, enfin, wederhelft vertrok en alle anderen zetten zich in het zonnetje. Taske koffie, babbeltje, grapje, de pret kon blijkbaar niet op. 'k Heb me moeten inzetten en het goede voorbeeld geven, of er was niet te veel van in huis gekomen van de draailes...
Maar de stemming zat erin, 't kon niet meer stuk, examen of niet.



Examens, proeven, toetsen, het vliegt ook door de lucht, alle studentjes kunnen ervan meepraten. Dus besloot Dirk hier ook eens iedereen op de rooster te leggen.
Tasjes: 10 cm hoog, 8.5cm doormeter, kommetjes 8cm hoog, 12 à 13 cm diameter. Er werd een beetje gesjoemeld daar waar het mogelijk was, want: "ging dat nu over de binnen- of de buitendiameter?" en "op wiens potje zou mijn dekseltje wel kunnen passen?" of "het liep pas een beetje fout met het afhalen van de mast" en "is dat niet een beetje te groot om op de mast te draaien?"...



Alles liep goed af, de zon bleef schijnen tot na de les en iedereen slaagde voor de proef!



Dinsdagavond nog een keertje afdraaien, nagenieten, gebakken potjes mét dekseltjes oogsten,wat glazuren, grapjes maken, koffie drinken. Alleen de zon, dat zal er niet inzitten, vrees ik. Daar moeten we dan weer een afspraak voor maken bij de volgende reeks, in juni is het al wat langer licht...
De volledige reeks foto's staat een beetje lager, links. Als je erop klikt zie je de hele reeks, je kan dan ook je favoriete foto downloaden.

Vierkant draaien, nog maar eens...

Soms lijkt het allemaal wel een beetje vierkant te draaien... Hoek vergeten te nemen, uit de bocht gevlogen, scheef getrokken... een beetje vierkant lacht daar niet mee!
Ovalen dan maar? Net iets meer tijd in de lange zijde, bocht een beetje groter, de scherpe kantjes eraf...
De sleutel zit hem in de snelheid. Je tijd nemen, rustig inschatten, niet lopen voor je kan staan. Niet elke eindstreep per se willen halen...

We zijn een beetje filosofisch vandaag. Moet kunnen, kan gezond zijn.

Door een dubbele boeking kan de workshop "ovaal en vierkant draaien" met Dirk Vanhaeren niet doorgaan op 11 en 12 juni. Deze wordt verplaatst naar 2 en 3 juli 2010. Jammer voor wie al op de lijst stond en misschien niet kan veranderen. Anderzijds, een buitenkansje voor wie niet kon en zich nu wel op de lijst wil zetten...

Een beetje fylosofisch. En nog steeds zonder foto. Om de spanning erin te houden?

Het ene 4-kant is het andere niet.

Marc Verstockt:
Het vierkant, een rationeel en quaternair product van de menselijke geest, een onvermijdelijke obsessie doorheen de geschiedenis (Phytagoras, Euclides, Kepler) is eerlijk, oprecht en trouw. Een vierkant is een vierkant. Het is evident en bedriegt niet: vier gelijke zijen, twee horizontalen en twee verticalen. Stevig, radicalen tellurisch. Uitgebalanceerd en aanwezig. Statisch en dynamisch tegelijkertijd. Door zijn karakter zelve is het vierkant hard, sterk en mannelijk. Het charmeert niet door zijn willekeurige, arbitraire verhoudingen breedte/lengte.


Toen ik de workshops en cursussen ingaf en op het net lanceerde, wist ik het al. Beter nog, ik had het voorzien. Een wakkere lezer zag het meteen, "vierkant potten draaien" met Kathleen én ook met Dirk...

Het mocht niet langer dan een etmaal duren, of er sijpelde reactie binnen. Nu, wie mij een beetje kent of althans eens in actie zag, beseft dat dit geen toeval is. Zoiets doe ik niet onbewust, daar zit meer achter.

En ja, de niet eens noodzakerlijker wijze zo aandachtige lezer vroeg: "Wat is het verschil, vierkant draaien met Kathleen en vierkant draaien met Dirk?" En deze namiddag nog een, en daarna nog eentje in de winkel...

Het heeft zijn effect gehad. Tja, het ene vierkant is het andere niet.

Maar het weze duidelijk, het gaat hier wel degelijk om een andere techniek. Kathleen draait een soepele vorm, rond wel te verstaan, en gaat dan meteen aan de slag om de vorm naar haar hand te zetten, driehoekig, vierkant, veelhoekig, gelobd... Terwijl het in de sessie bij Dirk om assemblage gaat, je draait een rand die je dan gaat los snijden, vervormen en monteren op een andere bodem. Beide technieken laten toe dat je eindvorm niet langer rond is, maar zowel methode als resultaat zijn niet identiek.

En stél dat het beoogde resultaat toch in elkaars buurt zou hebben gelegen, dan was het nog interessant geweest beide pottenbakkers aan het werk te zien. Want de handelswijze en de flair maakt het boeiend van beide workshops te proeven. Kathleen met een innemende glimlach, vaste hand, serieus met wat vinnige humor, naast Dirk, vakkundig, met een speels grapje en een vlotte babbel, dat alleen kruidt de ervaring al. Het totaalpakket maakt het uitnodigend om deel te nemen: de kunde van de pottenbakker, naast zijn visie (op het vierkant of op welke vorm dan ook) en de manier van werken. De volgorde van de handelingen, de snelheid, de aandacht, de houding, de visie op het resultaat en zijn afwerking... Mooi om deze mensen aan het werk te zien. Mooi om mensen aan het werk te zien.

Kathleen is een goede vriendin sinds zeker een zestal jaar en het lijkt al langer, Dirk is mijn leermeester sinds een achttal jaren, overeenkomsten en verschillen, en ik leerde van beide.

Tijd om dat te delen: een vierkant draaien en vierkant draaien, het ene vierkant is het andere niet: de filosofie van de leermeester.

In Godsnaam.

Takeshi Yasuda. Af en toe, neen, eigenlijk meestal, meestal ontgaan namen mij. Ik heb iets gezien dat me raakte, het beeld blijft, de naam is verdwenen. En, al doe ik mijn best het vast te houden door repititie, als ik het niet neerschrijf, mag ik er later weer goed om zoeken. En dan zo'n naam: Takeshi Yasuda.

Deze Japanse Brit heeft mij al eens ontroerd, enige tijd geleden, door zijn handvatjes, begot. Eekhoornstaartjes heten ze. En daar lijken ze dan ook op.

"In Godsnaam". Een uitroep die ik mijn vader wel enkele keren heb horen doen als ik te hard van stapel liep of achter een gek idee aan ging. Hij was bijna altijd een nuchter man, maar ik durf zelf wel eens meegesleept te worden in mijn enthousiasme. En als hij niet meer wist hoe ermee om te gaan, was dat de kreet die me waarschuwde dat de limiet van zijn begrip in zicht was...

"In Godsnaam" is ook de titel van een reeks op Een over het geloof met Annemie Struyf.

Als ik niet thuis ben, wat ook iedere keer zo was, tot nu toe, dan neem ik het op om het later te kunnen bekijken.

Uiteraard is er niet voor gekozen "gewoon" de gangbare geloven op de rooster te leggen. Neen, men is naar speciale gevallen gaan zoeken, Vlamingen die een radicale levenskeuze hebben gedaan onder invloed van een geloof.

Deze keer was het nog een beetje anders dan anders. Het programma nam ons mee naar een Ashram van een goeroe in Bali waar de volgelingen gaan "shaken"... Mijn ogen zijn nét niet uit hun kassen gerold maar mijn tenen krulden helemaal op. Tja, man, dat kan je hier ook doen op een muziekfestival, alleen misschien wel niet aan het tarief van € 45.00 per dag, inclusief hallucinerende tabakjus...

De deelnemers voelden een kracht nadat ze hun lichaam en geest zuiverden door het shaken. Dokters, pillen en behandelingen overboord!

Tja, da's wel allemaal nét iets van het goede teveel voor mij. Het kwam ook allemaal niet écht zo geloofwaardig over.

Ik geloof. En ja, ik volgde het ook, mijn geloof. Ook ik put mijn krachten en genezingen uit mijn geloof in de keramiek.

Althans, ik zou het moeten gaan geloven. Zaterdagavond had ik een ellenlange niesbui gehad, er kwam geen einde aan. Ons gezelschap had er veel plezier aan gehad, maar de volgende dag was heel mijn keel rauw en mijn neus verstopt aan één kant. Zondagavond vroegen mijn jongens mij waarom ik zo droevig was toen ik in de zetel zat te snotteren en tijdens de uren na mijn thee met honing dreef ik mijn wederhelft tot wanhoop door allerlei nasaal gesniffel uit te stoten in de stilte van de nacht... Gisteren was ik geen mens, mijn oogleden hingen op half zeven en ik had het de hele tijd koud.

En dan, dan mocht ik weer, op, naar de cursus porselein draaien... Geconcentreerd zat ik te vechten met de zwaartekracht om maar zo hoog mogelijk op te trekken. Heerlijk bezig en weg van alles dat overdag mijn aandacht vraagt, vingers en blik verloren in de romige sensuele materie...

In een boek vond ik dat Takeshi dat ook doet. En op zijn site kan je lezen dat hij het porselein optrekt tot het inzakt en het dan ondersteboven hangt om terug te laten opstijven...

Weer thuis zette ik me in de zetel met een theetje en plots was het er weer: gesniffel, rauwe keel... Terwijl ik daar zat te kijken naar "In Godsnaam" openbaarde mij zich het besef dat ik die enkele uren totaal verlost was geweest van mijn verkoudheid! En dat zonder shaken of mysterieuse snoepjes van de goeroe!

Jammer dat mijn pa er niet meer is om er eens flink een boompje over op te zetten, een flinke hoog opgetrokken boom...

Optrekken en dan ondersteboven hangen...

40 cm na 40 jaar.

In Godsnaam?!

Nieuwjaar: bezoekjes en brief.

Dank u, lieve mensen voor jullie bezoekjes aan mijn nieuwe website en mijn virtueel winkeltje! Dank u voor die interesse, mijn statistieken telden ruim 200 hits in minder dan 1 dag, bijna 1500 pagina's bekeken, een weigeringspercentage van 1.18%, gemiddeld ruim 5 minuten, enkele bezoeken van meer dan een half uur, dat zijn cijfers die doen duizelen, dat kan ik je verzekeren. Het warmt mijn hart helemaal op, zo veel interesse in wat mij en mijn jonge assistent (af en toe was het duidelijk ik die assisteerde...) zovele uren bezig heeft gehouden. Maanden zijn we ermee in de weer geweest, de laatste weken echter heel intensief.

"Mama, ik vind uwe site eigenlijk saai", zei mijn jongste spruit, "niet echt saai, maar zo professioneel." Ik antwoordde dat het een mooi compliment is, wat hij nogal raar vond.

Bedankt ook voor alle nieuwjaarswensen, felicitaties en opmerkingen die in mijn cyberbus vielen. Ik weet dat er nog opstartproblemen zijn, zeker als Internet Explorer je browser is. Daarom heb ik op de homepage de mogelijkheid vermeld om Firefox Mozilla te installeren, daar draait hij beter op. Als mijn IT-specialist door de examens is, zal ik hem het nog eens voorleggen.

Hierbij mijn nieuwjaarsbrief, u mag hem zelf invullen en voorlezen:

En ja, dan is het weer zo ver, back to business. Niet dat ik veel tijd heb genomen er even uit te stappen, tussen de site, de laatste bestellingen, de inventaris en BTW-kwartaalaangifte door, toch heb ik genoten van mijn familie en vrienden, even tijd nemen om elkaar veel goeds toe te wensen, samen te toasten op het nieuwe jaar... Weten dat jullie er zijn, is een heel aangenaam gevoel.
Zaterdag begint de eerste cursus van het nieuwe jaar. De helft vertrouwde gezichten, de helft nieuwe treden aan om te leren pottenbakken. Inderdaad, er zijn cursisten die enkele keren terug komen, het geeft dan weer een boost aan zelfvertrouwen om een stapje verder te zetten bij het draaien. Ook voor mezelf ligt het nu al enkele weken stil met al die andere dingen die mijn aandacht opeisen...
Op Youtube staat een grapje over het snel draaien van een pot: "Throwing a pot", in het Engels betekent zowel "een pot draaien" als "een pot werpen"...


In antwoord daarop staat er een ander filmpje waarbij ene Tim 6 bowls draait in 2 minuten, jawel, van de mast. Eind februari begint daar een 4 weken durende reeks lessen over. Van de mast draaien is ideaal om reeksen te maken, kleine kommetjes, deksels, onderdelen voor een groter stuk zoals de schenktuit voor een theepot... De ene vorm is meer geschikt dan de andere. Door de hoogte van je werkstuk, kan je ook alles beter zien en overal aan, zonder dat het vlak van de schijf je beperkt. En je leert ook meteen vlot centreren.
Hier het filmpje, maar ik vrees dat het iedereen nog niet meteen gegeven is om zo snel en accuraat te werken... Veel oefenen, er zijn nog enkele plaatsen beschikbaar voor de cursus. Hier lees je er alles over.

Blij weerzien...

Vorig weekend was ik in Brasschaat, mijn ouderlijke thuis bij mijn mama, op bezoek. Ik wist dat Victor Greenaway er ook was, op misschien 1 km van de deur om een workshop te geven in Atelier de Cirkel. Ongeveer 2 jaar geleden was hij hier, in De Koploper, om een workshop te geven. Als het even kon, wilde ik hem wel terug zien. Maar het paste helemaal niet in het programma die dag...
Toen belde er een vriend, die wist dat Victor een lezing gaf in Zottegem, een lezing met demonstratie, op dinsdagavond. Er was blijkbaar geen bezwaar dat ik even mijn neus binnen zou steken. Toen mijn winkel dicht was, reed ik er naartoe. 60 km is nog altijd veel minder ver dan Orvieta, Umbrië in Italië, waar vandaan de mails van Victor de laatste tijd komen.



De lezing was bezig toen ik binnen kwam, in een verduisterde ruimte. Tijdens de pauze liep ik op hem toe. De man was zeer aangenaam verrast dat ik tot daar was gekomen! Hij vroeg naar mijn familie, vertelde de laatste nieuwtjes over de zijne. We bespraken zijn nieuw werk, dat ik heel verfrissend vind. (Kijk eens op zijn site, klik op zijn naam, hierboven.)
Daarna gaf hij een demo. De foto's zijn wel van een iets mindere kwaliteit, want ik had enkel mijn gsm bij met ingebouwd fototoestel. Hij heeft me een aantal vragen beantwoord, nu kan ik ze stellen, nu ik zelf al eens met het witte goud aan de slag ging. Ik heb er veel van opgestoken, in die korte tijd. Let ook op de concentratie waarmee hij die grote vorm afwerkt tussen twee metalen lomers, getuigend van een uiterst stabiele hand en jaren ervaring.
Vriendelijke, innemende, grootse man, met een enorme vakkennis en de nodige flair om zijn verhaal te brengen, ik hoop dat ik hem ook nog eens kan uitnodigen om bij mij te werken. Volgend seizoen misschien?...
O ja, voor mijn collega porselein draaiers, we hebben ons vragen gesteld over zijn struukje met het trommelstokje, het antwoord kan je zien op de diamontage.
Merci mensen in Zottegem dat ik erbij mocht zijn.
Merci Victor en tot gauw!

Interactieve mallen.

Wat is dat nu weer, interactieve mallen? Eigenlijk zou het juister zijn: interactieve mallencursus, maar dan is een stukje van de magie ervan af.

Nochtans, magie is er voldoende aanwezig! Als je ziet wat Monika Patuszyńska (zie foto) doet met haar mallen en afgietsels, dan kan je toch wel even versteld staan. Ze maakt wonderlijke creaties en ze zijn stuk voor stuk uniek. Dat zou je niet verwachten bij mallen, hé?!

Kijk hier maar even rond op haar site...

En Monika komt naar De Koploper.

Het is niet zo maar een passieve cursus. Er wordt veel inbreng van de deelnemer verwacht. Onder begeleiding, wel te verstaan. We beginnen er al aan eind november, begin december. In deze sessies leer je waarvan en hoe je een mal kan maken. Daarna wordt er verwacht dat je aan de slag gaat en in de tweede helft van februari 2010 opnieuw aantrede doet, ditmaal met je eigen zelfgemaakte mallen onder je arm.

Dan halen we er het maximum uit met gietklei. Uiteraard kan je intussentijd nog even contact opnemen met De Koploper als al dat zelf gieten niet vanzelf mocht gaan...

In februari 2010 gaan we gietsels versnijden, monteren, inkleuren in de klei en rechtstreeks in de mal. We halen alles wat er te halen is uit die mallen zoals ze zijn.

Want einde maart komen we pas echt voor de magie! Monika gaat genadeloos aan de slag met je gipsen vormen. Creatief zijn heet dat. Je leert nu een totaal nieuw concept in het gebruik van mallen kennen. Maar ondertussen zijn we volleerd mallenmaker en kunnen we er alleen maar van leren en genieten.

Je zal versteld staan van wat je nu kan gieten. Met haar gaan we met porseleingietklei aan de slag.

Omdat de houtoven nog veel magie aan je werk kan toevoegen heeft Marnic de Lange ingestemd werkstukken mee te bakken. In optie kan je dus je porseleinen werk nog bij hem laten stoken. Monika zal ook bij de stook aanwezig zijn. Je kan ook zelf deelnemen aan het Grote Gebeuren...

Na Pasen kan je dan je eindresultaat ophalen.

Het begin van een nieuw leven voor de mal: het resultaat van een interactieve mallencursus. Bij de hoofding "cursussen en workshops winter 2010", linkerkolom op dit scherm, vind je alle details over de data en de prijs van deze unieke cursus. Klik maar even aan.

Er staan ook opnieuw 2 draaicursussen vermeld voor de liefhebbers. De eerste is een gewone basiscursus van 5 weken, 10 sessies. Tijdens de tweede kan je leren draaien van de mast, een beproefde techniek om snel serietjes gelijkvormige voorwerpen te maken of bijvoorbeeld dekseltjes te draaien. Deze cursussen worden gegeven door Dirk Vanhaeren.

Van de wijs????

"Kan je een beetje vroeg komen? Dan kan ik daarna naar mijn werk." Bij de bevestiging beginnen mijn hersenen op slag te werken: maandag na sluiting meteen inpakken en weg wezen naar de les, dinsdag vroeg leveren? Wanneer laden? Een beetje planning, een beetje compromissen en vooral, pijnlijk weinig slapen. Als de les gedaan is en ik rij naar huis, dan moet ik goed wakker zijn, dus ben ik dat na die 40 minuten uiteraard thuis ook nog. Slapen zit er niet meteen in en dan is die wekker om 6 uur niet echt zo welkom...
Enfin, ik slaag er zelfs in gewassen en aangekleed te zijn om 7u30 en bel mijn vriendin op. Bij haar is dat een normaal uur en dan heeft ze al een heleboel werk verzet. Zo'n boerderijtje vraagt wel om een actieve madam aan het roer. We kletsen wat over het afgelopen weekend en daarna vertel ik mijn jongste dat zijn fiets nog naast de lading mee kan en ik die richting uit moet.
Zalig ritje, prachtige hemel, paars, lila, blauwe lucht, mooie wolkentekening! Snelle levering en dan weer terug. Onderweg naar huis, The Eurythmics op de radio: "there must be an angle", loeiend hard, dan hoor ik mezelf niet meejodelen. Annie Lennox zingt: "I'm thrown and overblown with bliss" en ik zie de surrealistische videoclip weer voor mijn ogen, met de commedia dell'arte-figuren, de man als het galloperende paard, de kind-engeltjes, de castraat (is dat geen vrouw?), de koning met het hartje op zijn kaak...

Maar, I'm thrown???? Wat wil dat zeggen? Thuis even in het woordenboek duiken, ik wil dat ook wel: "thrown" zijn, denk ik toch. Blijkt dat het "van de wijs brengen" is... (Laat nu jullie hersentjes ook maar even werken en een aantal linkjes leggen.)

Ik surf naar Youtube, de wondere wereld van filmkes. Je tikt daar een of meerdere zoekwoorden in en... hupla, beter dan tv! Ik tik: porselein en muziek in, maar dan in 't Engels. En zie:

...
Tja, hier moet je zelf even klikken, want ik kan hem niet plakken, (laat nu jullie vingertjes maar even werken en een linkje pakken) maar het is de moeite: dat kunnen met porselein!!!!! Alleen, de muziek is niet even mooi en rustig...
(Je kan ook verder wat snuisteren op deze site, maar het is nogal onoverzichtelijk en vol met publiciteit.)

en poten.

Het gevoel is helemaal anders. Klei, daarbij voel je het zand nog, twee benen op de grond, handen en vingers (poten, dus) in het slijk der aarde. Maar porselein draaien, dat is zoveel tactieler, het sensuele slib op je handen...

Mijn eerste kennismaking was met Fritz Rossman. Drie bekertjes heb ik toen gedraaid met Southern Ice. De naam van dit porselein verwijst naar de witheid van bevroren water, de koele translucentie, zelfs indien wat dikker verwerkt. Maar het was een druk weekend en ik kon er niet echt van genieten.

21 september 2009, eerste les in de cursus "Porselein voor pottenbakkers" in Syntra. Er wordt een pak Ming porselein open getrokken. Meteen een sprong in het diepe. Ik ontdek dat ik wel een beetje kan zwemmen, maar dat het ook mijn enige troef is. Het verbaast ook wel, de mystiek rond het "witte goud" had me heel onzeker gemaakt. Maar het blijkt dat ik haast vanzelf dunner ga optrekken en dat vooral het gladde sensuele slib me verrukt. Pauze nemen zit er zelfs niet in en de hele nacht droom ik van het zachte gevoel op mijn vingertoppen.

Een week later mag ik zelf kiezen welke soort we gaan uittesten. Audrey Blackman wordt het. Al bij het kneden is duidelijk dat het hier om een dame zal gaan die respect gaat afdwingen. Ze laat niet met zich sollen, houdt niet van droge handen en geeft meteen lik op stuk als je je niet aan die regel houdt. Maar het lijkt ook dat ze beloningen achter de hand heeft... Een beetje weerstand maar toch een verleidelijke uitdaging, hm, daar hou ik wel van.

Derde sessie, de Limoges komt boven. Sec bij het kneden en als boter bij het centreren. ¡Ola, coger el toro por los cuernos! Dit beestje wil getemd worden. Strak moet ik mijn handen om het bolletje porselein houden of het loopt al mis bij het centreren en openen. Geen spelen en proberen, meteen weten waar je naartoe wil. Vraag me af of hier ook verborgen beloningen gaan boven komen?!

Thuis laat ik het beest nog een keer in de arena. En kijk, wat bij de andere soorten mij niet lukte, na wat warme lucht blazen, maak ik een mooie scherpe overgang in de bocht...

Foto's en besluiten, daar waag ik me nog helemaal niet aan, ik heb trouwens het voorgevoel dat een eerste ontmoeting niet voldoende is om geldige indrukken vast te leggen. Kijk uit naar een jaar lang trial and error.

(En Yasmine met het mooie "Porselein" mag er gewoon bij. Ook omdat het zo vreselijk jammer is wat er met haar gebeurde.)

Appels en witte producten.

Ik zit weer op school. Ik vind bijleren ook heel motiverend. Het dwingt me in ieder geval om op vaste tijden met klei te werken, zij het deze keer draaien met porselein. U hoort er vast wel meer van, op een later tijdstip...

Alleen, ik was zo vreselijk zenuwachtig, het leek wel helemaal opnieuw beginnen. Het is een heel ander gevoel en opnieuw heb ik voor ogen waarheen ik wil en opnieuw doet het allemaal zijn zin, net zoals in de eerste draailessen. Ik voel wel dat ik al ietsjes zekerder ben aan die schijf als het boeltje de verkeerde richting uitdraait en in elkaar dreigt te zakken, maar toch maakt het zachte sensuele slib zowel mijn stress- als mijn emobeest wakker... Het was een fijne kennismaking, maar ze maakten me wel duidelijk dat er wat te leren en ontdekken valt.

Ik kom thuis en merk tot mijn verbazing dat al die porseleinen probeerseltjes de rit van Brugge naar huis hebben overleefd.

Ik open de deur en mijn neus vertelt me weer iets anders: appeltjes, appeltjes en appeltjes... Het ruikt heerlijk in huis. Mijn vriendin Kathleen heeft veeeeel appeltjes. Bijna té veel appeltjes.

Vorig jaar had ik na alle schilwerk, 17 kg appelmoes in de diepvries in de kelder.

En vorige week stond ze daar. Curver bakken vol appeltjes. Ik vind dat echt heel leuk zo'n oogst uit (haar) eigen tuin.

Later in de week moest ik leveren in haar buurt en besloot even langs te gaan, ze trakteerde me op boterhammetjes en ... op appeltjes. We hebben ze samen geraapt onder de boom. Als er eentje valt, schrik je wel even. Soms glij je ook uit in een rottende appel. Even bekroop me de verleiding om een appelgevechtje te houden. Maar het getuigt van weinig eerbied voor een van de meest gegeten vruchten aller tijden. Denk maar aan die stoute Eva en wat ze allemaal op wilde geven. Of wílde opgeven?...

De grote zak woog zelfs zwaar voor mijn stoere "fitness-grote-zoon".

's Avonds heb ik een ovenschotel gemaakt met zalm en puree op .... een bedje van courgette uit de Oostkampse tuin van Kathleen. Als dessert... precies: appelmoes met een vleugje kaneel.

Het is nu ochtend. Boodschappen gedaan, opgeruimd en even de witte oogst bekeken.

Ik moet het hierbij laten, ik ga appeltjes schillen en mixen om appelmoes te maken.
Als jullie Kathleen willen bezoeken, ze maakt prachtig servieswerk, écht de moeite waard! Draaien en vervormen of het een lieve lust is. Ze is een autenthieke keramiste-pottenbakster, die zelf haar kleien mengt, haar engobes en glazuren naar eigen recept aanmaakt. Het weekend van Buren Bij Kunstenaars doet ze mee: Vliegweg 24 in Oostkamp. Haar echtgenoot is imker en... ze hebben er schapen en... appeltjes...

M.J. Original

Nee, geen artikeltje over Michael Jackson, daar wordt al meer dan genoeg over geschreven en verteld, ik heb daar niks aan toe te voegen, meer nog, ik doe geen moeite er een gegronde mening over te hebben, veel verder dan een "vlot deuntje" of een "knappe choreografie" gaat het niet. Veel en veel te Amerikaans allemaal voor mij.

(Bovenstaand kasteel is ook niet Neverland of Disneyland.)

Geef mij maar Frans. Geen venten, klei! Bij De Koploper zitten een aantal zeer speciale kleisoorten in het aanbod, hoofdzakelijk Franse, de M.J. is daar een van. Voluit M.J. Original, grès Roux de Treigny, klinkt bijna van adel. Treigny is een gemeente in het departement l'Yonne, streek van de Bourgogne, ten zuiden van Parijs. Op grotere schaal is deze streek verbonden met de Puisaye, in het departement Cher, in de streek Centre. Er zijn kleigroeven en in de buurt kan je er het met houtovens bezaaide dropje La Borne (75 km) bezoeken. Het ziet er zwart van de pottenbakkers en keramisten!

Toeristisch gezien vind je in Treigny een kerk die zo imposant is dat ze de bijnaam kathedraal waardig draagt.

En voor de meer gespecialiseerde toeristen, kan je tijdens het seizoen doorlopend het prachtige kasteel van Ratilly inlopen om wat... jawel, keramiek te gaan bekijken. Dát is het dus, het kasteel bovenaan dit artikeltje.

De klei nu.

M.J. daar ben ik nog niet uit, waar die letters voor staan. M = Moutiers? Original, dat wil zeggen dat het de klei is zoals ze gewonnen en verwerkt wordt, al eeuwenlang door de mensen uit de streek, voor de fabricatie van steengoed. Je vindt ook verschillende melanges met andere kleisoorten, vandaar Original.

Roux, de rosse, duidt op de kleur. Na de biscuitbrand is deze klei warm oranje, zachter dan terracotta en minder flets dan zalmkleur. De kleur wordt er alleen maar warmer en dieper op na de elektrische hoogstook en ze zal bijna naar metalliserend warm bruinrood gaan na reductiestook, kleuren waarmee menig kapper zijn kleurend pallet Venitiaans blond zou kunnen uitbreiden.

Naast de kleur, heb je ook de consistentie. Ze komt moeilijk en dwars uit haar verpakking. Zonder grondig kneedwerk krijg je er niet veel van gedaan. Bij deze soort klei merk je meteen het belang van een grondige beurt op de massagetafel. Heel langzaam zal ze gewillig worden, maar ze geeft haar (dr)aaibaarheid slechts met veel inspanning prijs. En dan voel je het, nu is ze klaar voor het betere werk. Als ze een beetje harder is, blijkt ook het centreerwerk je zweet te eisen. Maar als je haar ook nu kan temmen, dan bloeit ze open in al haar kwaliteiten. Zeer vlot laat ze zich openen, stabiel optrekken en plastisch in alle bochten duwen. Op de draaischijf, voor alle duidelijkheid. Als ze iets harder is, gebruik ik graag slib om haar te vormen. Het slib is trouwens nogal vuil van kleur, daar moet je beter niet bij stil staan.

Ze kan de neiging tot scheuren vertonen als je haar met water verzadigt, maar een geoefende hand kan haar terug redden en eventueel kan drogen met warme lucht de nodige stevigheid bieden om het werk te stabiliseren.

Met het afdraaien wacht je best niet te lang want al meteen zet het krimpproces zich in gang. Tussen vet droog en zanderig lederhard, zit al 5% krimp, echt enorm! Het gaat snel en is ongenadig voor montagewerk, je stukken moeten dezelfde staat van droging hebben bereikt, of alles zál scheuren. Na de stook op maximale temperatuur, heb je een totale krimp van ruim 11% bereikt, iets om te verrekenen bij je ontwerp.

De hoeveelheid ijzeroxide (bijna 3.5%) zorgt ervoor dat je er rekening moet mee houden bij de keuze van je glazuur voor steengoed. Minder dekkende glazuren zullen helemaal veranderen van kleur, andere zullen er profijt uit slaan en hun mooiste kleurengamma verrijken o.i.v. deze kwaliteit.

Het moge ondertussen duidelijk wezen, ik ga voor deze klei. Het feit dat je haar in het oog moet houden dat ze goed vochtig moet blijven, dat ze bij te veel vocht behoorlijk gaat schimmelen, dat je haar heel goed moet kneden, dat ze enorm poederig zal worden bij het drogen en dan onhandelaar wordt, dat ze dominant is bij de keuze van je glazuur... Ik neem het er allemaal graag bij. Haar grillige karakter maakt de beloning van haar gewilligheid op de draaischijf alleen maar groter. Klei is vrouwelijk, deze zeker.

Tradities.

Twee dagen later. Ik draai het deksel op de chocopot en zet hem in de keukenkast. Goeie tradities moet je niet te ver weg steken, af en toe kunnen bovenhalen, er bijna iets feestelijks van maken. Iets traditioneels dus. Voor mij mag het dat worden: een traditie, "draaien in de zon", om de zomer in te zetten.

Maar na afloop heb ik wat tijd nodig om af te kicken, toch wel een dag of twee, minimaal. Draaien in de zon, het was op alle vlakken geslaagd dit jaar, veel, heel veel zon, veel draaien, maar ook: samen praten, ideeën uitwisselen, samen tafelen, samen lachen en samen zingen, salsapasjes bij de opkuis, het lijkt wel wat op een zomerkamp voor pottenbakkers. Misschien zou ik volgende editie wel tentjes op kunnen zetten, biscuit bakken bij/in het kampvuur... Tja, ben ik nu wel al voldoende afgekickt???

In het begin van het kalenderjaar organiseert De Koploper nu al enkele jaren een basiscursus pottenbakken, draaien aan de schijf. De combinatie van de methode van Dirk Vanhaeren om het centreren van de klei, het openen en gecontroleerd optrekken, met een extra afdraai- en oefenles o.l.v. mezelf in dezelfde week, maakt het mogelijk een degelijke basis te leggen in 5 weken tijd. De resultaten zijn erg goed, de sfeer ook. Velen volgen een tweede reeks, of staan het jaar erna opnieuw op de deelnemerslijst, om nog wat bij te leren.

Vorig jaar hebben Dirk en ikzelf dan de assemblagecursus ingevoerd. Ik had het plezier ontdekt om met gedraaide stukken aan de slag te gaan, te versnijden en mee op te bouwen. Je hebt snel een mooie gelijke wand en door te vervormen hang je ook niet meer vast aan die ronde basis. Dirk vond het ook een inspirerend idee.

Alles is mogelijk, de theepot, klassiek en onovertroffen, maar ook bouwsels van pottekes, voor wie eventueel nog wat wil oefenen op de basisvormen.

Heel verwonderd zijn de deelnemers ook als ze ontdekken wat een verschil de kleur van klei kan maken... De rode klei, die door zijn plasticiteit behoorlijk wat gewilliger is, zet ineens de deur open tot heel wat groter en moeilijker werk. Al is het wel een vuile boel voor je handen, je nagelriemen, je schijf, de vloer... En je houdt er meteen een emmertje terra siggilata aan over!

Iedereen wordt bediend op zijn niveau en dat valt in de smaak. Meer nog, het tilt je een trapje hoger in je eigen mogelijkheden. Je krijgt wat meer inzicht wat je allemaal kunt doen met die cilinder, die bol, die kegel, dat bord... Ook het trekken van een handvat, het versnijden en monteren ervan, of een passend dekseltje kan het totaalbeeld helemaal veranderen.

Het draaien van de mast komt aan bod, tot zelfs het proberen met wat meer klei...

Wat meer klei? Deze sessie heb ik me aan 10 kg gewaagd. Het centreren, bol bovenop bol, dat was nog haalbaar, maar toen ik dan aan de slag moest met openen en optrekken, sloeg de paniek toe. Ik kreeg serieuze twijfels, maar afhaken is een begrip waar ik problemen mee heb, zelfs als het de meest verstandige oplossing mag lijken. Gelukkig was Dirk daar om te helpen. Een hele ervaring, draaien met 4 handen, 2 aan 2 in een tegenoverstaand kwadrant! Nu rest me nog een hele zomer om af en toe aan de slag te gaan met steeds meer klei, 3 kg, 5 kg, 7 kg, 10 kg? Mijn schijf kan er 30 aan...

In de diareeks "assemblage 2009" zie je ook enkele afgewerkte voorbeelden van vorig jaar.

Enkele uren later komt een plensbui mij weer met beide voeten op de grond zetten, ik weet het, "draaien in de zon" is weer voorbij. Tot volgend jaar?

Last minute.

"Wat ben je aan het doen?" vraagt Facebook me. Ik heb me aangemeld, zoals je kan zien, hier links wat verderop. Op vraag van iemand, om foto's te delen. Maar ik vind het (voorlopig?!) nogal raar. Je vult je gegevens in en meteen begint "het systeem" je voorstellen te doen om mensen te contacteren en "een vriendschapsverzoek te zenden". "Wil je mijn vriendje zijn?" klikt zelfs passé voor een puber... En zelfs als je neen zegt, gaat het blijkbaar duchtig op zoek in je mailadressen om mensen voorstellen te doen. Ik heb een beetje een "privacy-probleem". Bovendien kan je "vrienden" berichtjes sturen, die dan iedereen mee kan lezen. Tja...
Je kan ook iemand "porren". Ik weet nog niet wat dat is, maar het klinkt nogal ... kincky, niet?!
Tja, de vooruitgang, hé, dames en heren.


Ben net terug van een ritje taxi spelen, dat wás ik aan het doen. Mijn jongste heeft me weer verleid hem te voeren met zijn fiets in de camionette, dan kon hij nog een laatste keer de leerstof herlezen. Reed voorbij de nieuwe windmolens in Zwevegem. Ik hou van windmolens, ik vind ze mooi. En ze produceren "schone" energie. En ze geven alles een nieuwe dimensie, ze bieden een houvast om me te oriënteren. Overal waar ik nu rij op de ring rond Kortrijk of in de omliggende gemeenten, ik zoek ze en stel me voor waar ik ben. Hier en daar zo'n monument zou het mensen (dames?) veel eenvoudiger maken zich bewust te zijn van waar ze staan.
Waar sta ik?
Wat ben ik aan het doen?
Ik bouw mijn eigen wagenpark, enfin misschien mijn eigen schroothoop, of toch ook weer niet. Kan ik eigenlijk nog niks over zeggen, komt later wel. Maar ik moet veel gips gieten en ik doe dat niet graag. Le plâtre, c'est pas ma matière préférée. De lucht ruikt raar, er is veel stof en het plakt aan alles.
Verder lees ik mijn mails, zonder dat een ander meeleest.
Heb nog wat gedachten, mijmeringen die ook niet openbaar gegeven worden.
En ik blog.
En ik denk na over mijn draaiwerk. Ik ben met een redelijk simpele vorm bezig, maar ik wil er een lange smalle nek op zetten. En dat is niet zo simpel, blijkt het. Bij het insnoeren gaat het geheel wiebelen en worden kleine fouten plots heel zichtbaar.
Ik zoek het net wat af en vind een filmpje waarop ik zie hoe je het kunt doen. Ziet er simpel uit.




Ik hoop er straks wat tijd voor te kunnen maken, ik wil het nog eens proberen.
En als het niet zou lukken, kan ik er volgende week mee aan de slag, tijdens de cursus assemblage misschien? Nek apart draaien en erop monteren, klaar is kees. Maar de verdienste is net niet helemaal dezelfde.
Zal iets anders doen volgende week.
Als je zin zou krijgen in assemblage van draaiwerk, er is nog een last minute boeking mogelijk, ik heb nog een schijf vrij. En het is misschien wel de laatste kans om Dirk Vanhaeren aan het werk te zien voor hij Zwart Afrika induikt...