Monika Patuszynska en mallen, bord, Pasen...

Afvinklijstjes, ze maken een belangrijk deel uit van mijn dagelijkse bezigheden. Er maken, liefst zo volledig mogelijk, rangorde in de tijd en naar belangrijkheid, ze proberen niet kwijt te spelen, gelukkig ook af en toe wat afvinken en "yes" denken... Soms zien ze er nogal raar uit, met een nummer ernaast, een prijs, een bestelcode, een datum, een telefoonnummer, gerangschikt naar allerlei prioriteiten en factoren, echter nooit alfabetisch, zoals het in andere opsommingen wel vaak het geval is.
Mijn lijstje voor vorige week werd opgesplitst in meerdere versies, een beetje per onderwerp. Het lijstje thuis beperkte zich tot eten aanzeulen, stofzuigen, opruimen en schoonmaken, bed klaar maken voor ... Monika Patuszynska.

Monika hielde eerst een aantal lezingen, in Knokke-Heist bij Tine Deweerdt en nadien de academies van Ieper en Tielt. Grote volle zalen, kleinere intieme, meestal gevuld met likkebaardende keramisten aandachtig luisterend naar haar verhaal, hoe ze van het ene tot het andere is gekomen, hoe naast de materie gips, ook de wanden haar inspireren en dan vooral het wisselen van die muren. Demo-mallen uitpakken, in de zaal brengen, opbouwen, gieten en ontmantelen, vechten met de beamer tot die het juiste beeld in de juiste verhouding wil projecteren, wat luider praten, vertalen, vragen stellen, bespreken, hier en daar een mooi werkstukje verkopen.
Ergens zagen we het bordje: lezing met Monika P., met daaronder een pijl. Was het blad te klein voor haar volledige naam? Was de maker ervan bang een fout in haar naam te schrijven? In ieder geval, ze kon er wel om lachen en bij de ingang van de zaal werd de deelnemer aan de zoektocht dan toch beloond met haar volledige naam...
Na 4 avonden was ze wel moe. Monika bekende dat het niks voor haar was: optreden en elke avond hetzelfde brengen, dezelfde grapjes maken... Toch deed ze het zaterdag nog eens dunnetjes over voor 2 deelneemsters aan de workshop die haar nog niet bezig hadden gezien. Het was trouwens een zeer aandachtig publiek, alle deelnemers waren keramisten met ervaring en interesse, een aangename groep om mee te werken. Mooie resultaten, ook.

Eerlijk is eerlijk, Monika geeft je waar voor je geld. Eén van de dames vertelde me dat ze al heel veel workshops had bijgewoond, maar dat dit zonder twijfel de beste was! Monika en ook ikzelf waren behoorlijk trots op deze pluim.

Puntje twee op mijn lijstje: het spandoek. Eindelijk staat het daar: mijn spandoek. Geen excuus meer dat je niet weet waar De Koploper zit.

Ik geef toe dat op afstand het contrast wat beter had gemogen. Gebrek aan ervaring. Maar het grote vlak in een mooie aardetint kan niet anders dan opvallen en de weg wijzen naar DK138!

Als laatste puntje, op dit lijstje althans, staat Pasen. Omdat de traditie al enige jaren wil dat ik dan naar Marnic De Lange ga om houtoven te stoken, zal De Koploper gesloten zijn op zaterdag 23 april tot en met maandag 25 april.

Vrolijk Pasen!

Een dagje cursus...

Het was nogal een drukte zaterdag... Al vanaf de opening van de winkel waren er ook cursisten. De leerling-mallenmakers kwamen samen om er nog eens flink een dagje een paar lappen op te geven en zich goed voor te bereiden op de komst van Monika Patuszynska, net voor Pasen. Druk werd er besproken, gevijld, uitgerekend, ingezeept, gips aangemaakt, gegoten en weer opnieuw een vorm boven gehaald...

Dit alles in opperste concentratie!
Beneden liep ondertussen ook de winkel gezellig vol geïnteresseerde klanten...

Voor ik het goed en wel besefte, zaten we aan tafel voor een korte lunchbreak om er even later weer eens goed in te vliegen.
Tegen twee uur kwam de nieuwe shift pottenbakkers-in-spe toe. Korte inleiding over het oh-zo-belangrijke-kneedritueel en dan mochten de absolute beginners plaats nemen naast enkelen die er zich wel eens vroeger aan waagden en nu graag nog een reeksje wilden volgen.

Er heerste een zoemende-bezig-bijtjes-sfeer voor de rest van de namiddag. Persoonlijk behoorde ik niet tot de doorsnee werksters in deze bijenkorf, ik kon niet echt geclassificeerd worden bij de draaiers, noch bij de gieters, maar al snel leek ik een beetje op Maya-de-alarm-bij... Ik haalde materiaal  en klei aan, probeerde wat in te springen hier en daar als er een probleem(pje) opdook, maar vooral: mijn hoofd kreeg een gezond zuiders kleurtje van al die drukte ...


En ja, lieve cursisten, in al deze drukte, vonden jullie ook nog de tijd om even pannenkoeken te proeven en te kopen ten voordele van onze Chiro Zandberg, waarvoor mijn welgemeende dank!

Ik hoop dat ze jullie gesmaakt hebben na deze actieve (namid)dag!

mmmmmmallen met Monika...

Het is een beetje met Monika Patuszynska zoals met de Sint, haar komst wordt lang van tevoren aangekondigd...

En nu de Goede Man in het land is, blijkt dat Monika ook weer terug in haar heimat zit. Ze is net terug van ... China.
Sinds de genodigden voor het Belgisch paviljoen in het Fuping Pottery Art Village aan hun tournee doorheen het Vlaamse land begonnen zijn, zal iedere gerechtaarde keramist wel van het bestaan ervan op de hoogte zijn. In de zomer van 2008 was België aan de beurt en wij zonden onze zonen en dochters uit:
The fuping eleven : Emile Desmedt, Tjok Dessauvage, Nathalie Doyen, Mieke Everaet, Marieke Pauwels, Patrick Piccarelle, Stefan Serneels, Gerda Steegmans, Rik Vandewege, Johan Van Geert en Bruno Vermeiren.
En nu was het de beurt aan Polen. Aangezien Monika P. de organisatie van het porseleingebeuren in Polen stevig in handen heeft, kon zij ook hier uiteraard niet ontbreken in het Oosteuropese paviljoen.

Maar ze is dus terug thuis. En ze bereidt zich waarschijnlijk weeral voor op haar eerstvolgende trip. De Sint heeft zijn geschenkjes allemaal in zijn zak gestoken en op zijn ezel geladen, Monika heeft weer een stukje aan haar repertorium gebreid, een hoofdstukje van haar verhaal geschreven. Ik ben benieuwd.

En de kindjes zingen liedjes en proberen nog snel een beetje braaf te zijn. Wel, daar moeten wij ook aan werken, aan die voorbereiding. Straks gaan we aan de slag om mooie mallen te maken, maagdelijk witte gladde mallen. Om ze dan straks te "bewerken" met Monika, ze een heel klein beetje te mollesteren, misschien?!
Het is deze week de laatste kans om nog deel te nemen aan de "INTERACTIEVE CURSUS MALLEN MAKEN", voorbereidingen om net voor Pasen 2011 te gaan "mallen maken met Monika", mmmmmm...

Leermeesters.

Bij vroegere meesters in de schilderkunst zag je dat vele leerlingen ervan moeite hadden om los te komen van wat ze hadden geleerd. Schilderen leek op die manier een beetje een ambacht: je leert de technieken en daarna moet je die zo goed mogelijk toepassen. Er je eigen accent aan geven lijkt wel de belangrijkste hindernis van het parcours. Toch vind je hier en daar leerlingen die hun leermeester doen verbleken, neem nu Rubens als leerling van Otto Van Veen, "Van WIE???" hoor ik nu denken, Otto Venerius misschien dan???

Maar je mag leermeesters en hun invloed niet onderschatten. Zelfs autodidacten halen meestal ook wel ergens de mosterd. Je kan nu eenmaal niet blijven het warm water uitvinden... Alhoewel, je hebt water op 30°C, op 35°C, zelfs op 32.25°C of op het kookpunt... en da's niet hetzelfde voor puristen!

Origineel? vernieuwend?

Ik ken mensen die gewoon niet willen zien wat andere(n) (keramisten) doen omdat ze dan kunnen stellen dat ze het idee helemaal alleen gevonden hebben. Ze vergeten dan dat zo veel meer hen beïnvloedt dat hun vondst misschien toch dezelfde wortels heeft als die van anderen.
En in deze over-geïnformatiseerde wereld zou je wel wanhopig moeten worden als je persé iets nieuws wil doen. In tijden zoals die van Rubens, moesten mensen veel meer inspanningen doen om het werk van anderen te onderzoeken, Google kon hen niet helpen, noch TV of krant! Ik denk dat we daar erg weinig bij stilstaan, hoe belangrijk schilderkunst was in die tijd om iets visueel over te brengen.

Ook met de mallen heb ik vreemde dingen gezien en gehoord. Iemand zei me dat mallen niks voor hem was, terwijl hij al jaren ballen legt in isomo-vormen????? Tja, is een mal dan alleen mal als hij van gips is? Is dat niet gewoon een (basis)vorm als vertrekpunt?
Een ander beweert alles te draaien, terwijl hij er wel in slaagt 50 precies dezelfde vormpjes te maken met identieke kromming en wel heel erg dun. Een wreed artiest, zou ik zo stellen.
Wat is er in hemelsnaam mis mee als je een leuke basisvorm hebt en daar nog eens wat anders mee uit wil proberen? Mal maken, zou ik zo denken! En daarna creatief aan de slag gaan. Dank u, Monika Patuszynska. (Voor wie deze blog voor de eerste keer leest, even het label onderaan aanklikken en dan begrijp je de allusie.) Als potentiële leermeester kan ze tellen, haar motto is, zoals dat bij de ideale lesgever is, voor mijn part: ik geef je de middelen die ik heb, doe er iets mee volgens je eigen kunnen en vermogen en geef er je persoonlijk cachet aan. Daarom is niet iedereen geschikt als informatief instructor, sommigen hebben het er moeilijk mee dat ze al die moeizaam vergaarde kennis nu meteen zomaar te grabbel gooien. Anderen zijn heel bang dat er "gekopieerd" zal worden. Nu, wie wil namaken en zelf geen ideeën heeft, zal er toch in slagen je werk uiteindelijk te imiteren, of je nu les geeft of niet.

Een hele generatie pottenbakkers hebben één groot primair leermeester: Bernard Leach. Hij bracht de Oosterse denkwijze en enorme keramische ervaring in de Westerse keramiek en velen zijn hem daarin gevolgd. Toch maken zij niet allemaal hetzelfde.

Leermeester zijn komt vanzelf, als je wat te vertellen hebt en bereid bent dat te doen. Het gaat natuurlijk niet écht zo vlot, het zijn vaak ellenlange processen van vallen en opstaan om tot een inzicht te komen en dat dan nog boeiend over te brengen.

Maar leerling worden en die rol dan nog met de nodige eerbied spelen, dat is ook een hele kunst. De nodige afstand nemen van het voorbeeld, durven je eigen ding doen met de info, goed wetende dat de leermeester wel eens afkeuring zou kunnen hebben van jouw visie, opnieuw zoeken en fouten maken... Om dan tot je eigen resultaat te komen, waarin de inbreng van de verworven kennis duidelijk helemaal verwerkt en herwerkt is... Het is een hele kunst, leerling zijn.

Monika@DKoploper

Monika gaf nog een derde keer haar presentatie op Vlaamse bodem. Af en toe merkte ze lachend op dat ik dat verhaal nu bijna zonder haar kon doen. Ik betrapte mezelf erop dat ik inderdaad minder concentratie nodig had en soms zelfs vooruit liep op het relaas. Ik ben dan ook niet meteen een professionele tolk en ik weet nu dat het moeilijker is dan je zou denken om een ander te volgen én te vertalen op de manier dat die persoon zijn verhaal vertelt.
Maar Monika is ook wel blij dat het nu ten einde loopt. Ze denkt dat ze genoeg over zichzelf meegaf aan het publiek. Ze staat te trappelen om weer eens rustig zelf aan de slag te kunnen gaan.

Al vrees ik dat dat laatste nog niet meteen voor morgen is. Straks vertrekt ze weer. Naar Korea, Mungyeong deze keer, voor het traditioneel Chassabal Festival, een bijeenkomst van keramisten die tea bowls en tea pots maken.

Daarna gaat de invulling van de Oosteuropese vleugel van het museum in Fuping China van start en ook daar speelt zij een belangrijke rol. Ondertussen bezoekt ze nog de Goudse keramiekdagen, de keramiekmarkt in Swalmen en in Frechen, Duitsland.

Geen wonder dat dit "uitstapje" haar als vakantie leek...

Ze zegt tevreden te zijn met een goed bed, lekker eten en wat te toeven tussen gelijkgestemden. Dat is haar idee van vakantie, dan is ze gelukkig.
Alle reacties waren, zover ik weet, unaniem, het is een madam die wat te vertellen heeft. Interessant, doordacht en heel open. Achteraf is het aan jou op wat met die info te doen!

Velen spraken me aan omdat ze te laat waren om in te schrijven voor de cursus Interactief Mallen Maken... Wel, voor hen heb ik goed nieuws: we doen het volgend jaar gewoon opnieuw. Zij vond het leuk, ik heb ervan genoten en het is gewoon voor herhaling vatbaar. Maak alvast plaats in je agenda!

Naast de workshops, kreeg ik ook het een en het ander mee van de Poolse cultuur. Het vreemde gebruik dat op Pasen jonge kerels door de stad dolen met een emmer water om de meisjes nat te gooien (?!!!) en hoe belangrijk Pasen is in dat grote Poolse land.
Waarom Monika in Denemarken heeft gestudeerd. Ze wist toen namelijk nog niet helemaal zeker wat ze wilde gaan doen en de Denen nodigden jonge Poolse studenten uit om hen gratis en gesubsidieerd onderwijs én verblijf aan te bieden, in de hoop dat het democratisch gedachtengoed zich op die manier snel zou verspreiden in Oost-Europa... Hoe ooit de Poolse regering op grote schaal het onderwijs hervormde en nu alle keramisten in dat enorme land hun vorming krijgen op dezelfde plaats: Wroclaw. Hoe er toen 11 kandidaten waren voor één plaatsje in de academie, ten tijde van haar inschrijving, 11 man per plaats van de toegelaten 10! Lachend relativeert ze haar eigen status met: "nu zijn er dat zo veel niet meer, jongeren zijn veel slimmer, ze weten dat je niet rijk wordt van keramiek!"
Ik zag haar bedenkelijk kijken toen ze de radioberichten volgde via het net over de vliegtuigcrach van de voltallige Poolse regering.
Ze toonde een leuke foto van haar nichtje, dochtertje van haar tweelingzus, een foto die leek op de hare als ze doorheen de mal kijkt, op een vorig artikeltje...
Kortom.
Ik heb ook heel erg genoten van de mens, Monika Patuszynska!

Monika @Syntra

De kritische reporter zou schrijven dat de uiteenzetting die Monika Patuszynska vrijdagavond in Syntra gaf nét iets minder gestructureerd was dan bij de opening van het workshop-weekend bij De Koploper een week voordien. Maar ach, als hij dan toch zo opmerkzaam was, dan zou hij ook kunnen vermelden dat ze veel meer uitweidde over haar voorgeschiedenis, enkele interessante zijsprongen wat meer uitdiepte.

De man zou vast gefascineerd worden door haar openheid, de bereidwilligheid waarmee ze haar technieken blootlegt en daar waar ze faalde niet verhult. Toch weer even kritisch zou hij opmerken dat ze moe leek, waarna hij deze opmerking glimlachend voor zichzelf zou houden, na haar oprechte verontschuldiging dat dit toch geen uur voor haar was om nog te gieten, thuis doet ze dat bij het krieken van de dag.

En toch, de speelse gedrevenheid waarmee ze haar mal in elkaar puzzelt, haar vraag om het publiek van de stoelen te laten komen om het practische gedeelte van dichtbij te volgen, de vakkundigheid waarmee ze haar gietwerk onthult door de brokken gips los te peuteren... Je zou zweren dat ze er met plezier nog tien zou gieten deze avond!

Monika is een aangenaam verteller, technisch onderlegd door haar ervaringen. Ze spit uit waar ze aan begint, haalt alles uit de gekozen techniek, probeert ieder idee uit, tot ze vindt dat ze alles heeft gedaan wat er op die manier te ontdekken valt. Dan doet ze een paar passen achteruit en bekijkt waarmee ze bezig is. Ze plaatst het onderdeel terug in het geheel, beslist welk aspect van deze techniek interessant blijft om mee te werken en zoekt uit hoe ze verder zal gaan. Monika heeft duidelijk niet één uitgestippelde weg die ze bewandelt, maar wel een stafkaart waarop ze kiest welk pad wel eens iets op zou kunnen brengen en gaandeweg haar route bepaalt.

De reporter vouwt zijn notaboekje dicht, staat recht om het gietwerk te volgen. Reikhalzend kijkt hij plots heel geïnteresseerd mee met keramisten en pottenbakkers, pottenkijkers deze avond, hoe Monika details bespreekt van het gieten in een mal. "Details? Is er dan zo veel te vertellen over het kopiëren van stukken?", betrapt hij zichzelf, plots weer kritisch. Mallen het wordt toch vaak afgedaan als minderwaardig? Kopiëren klinkt vies in artistieke middens. Monika vertelde dat dit net haar grootste uitdaging was geweest en de reden waarom ze eraan begonnen is. Ze wilde bewijzen dat je met mallen verder kon reiken dan meermaals identieke stukken produceren. Het interesseerde haar te balanceren tussen industrie en kunst. In Polen lopen de opleidingen design en kunst de eerste jaren samen. Is dat geen ideale combinatie? Is kiezen tussen artistiek creëren en doelgericht ontwerpen onafwendbaar? Moet functionaliteit zich aan zijn grenzen houden?

De reporter verlaat zuchtend de zaal van het mooie Huize Arnolfini. Peinzend rijdt hij naar huis, hoe zal hij het destructieve aspect van Monika's werk met mallen belichten naast haar constructieve bijdrage aan "ordinair gietwerk"? Thuis klikt hij zijn laptop aan, surft even over het net, googlet nog eens haar naam en beslist dat hij de derde versie van haar verhaal wil horen, zaterdag 10 april in De Koploper.

Die nacht puzzelt hij zijn dromen in elkaar.

Monika Patuszynska

Deformy, ex-formy, papformy, nonformy, paraformy en eentje nog zonder naam, voorlopig, wegens té nieuw.

Stellen dat het een ongelooflijk leerrijk weekend was, is een understatement van jewelste! De laatste 3 dagen ben ik gedropt in een totaal nieuwe wereld van gietwerk.

Monika Patuszynska reed 1500 km om aanwezig te kunnen zijn in De Koploper, rechtstreekse import vanuit Warschau. Donderdagavond stond ze daar, doodmoe maar met een smile tot achter haar oren. Vriendelijke, open madam, bleek al snel. Vrijdag moesten we alles klaar maken voor de presentatie van haar werk tijdens de kennismaking met de deelnemers van de workshop.
Ruim twee uur lang vertelde ze a.h.v. beeldmateriaal het ontstaan en de evolutie van haar werk. Ondertussen ging ze gewillig in op vragen van haar publiek.

Zaterdagochtend demonstreerde ze verschillende van die technieken en tegen de middag was iedereen zo verzadigd van ideeën, dat ze stonden te popelen om er zelf aan te beginnen en haar vriendelijk vroegen die laatste mal toch maar niet meer te gieten...

Vanaf dan was ik bijzonder tevreden dat de weergoden even nieuwsgierig waren als de deelnemers, want het terras achteraan het atelier werd een waar slagveld! Gipsmallen werden aangevallen, verzaagd, gebroken, records in een nieuwe discipline, namelijk het malwerpen, werden gevestigd en weer meteen verbroken(!), gevolgd door geduldig puzzelen, in de hoop dat je hier een daar een ongeveer terug gietbare mal verkreeg... Flinke laag tape errond, gieten en dan bedenken wat je het volgende half uur nog eens kon uitproberen om daarna, meestal veel te ongeduldig, je gegoten kunstwerk bloot te mogen leggen.

Een WC-rol werd papierpulp, isomo bolletjes tot zelfs ontbijtgranen moesten eraan geloven en verdwenen in de gietmassa. Enkelen begonnen vragen te stellen over het bakprocédé. Hoe ging dat precies met de giftigheid of alleen al de geur bij het stoken? Even werd het verschil Polen-Vlaanderen heel duidelijk toen Monika vertelde dat ze in de academie waar ze les volgde frietvet in een gloeiend hete elektrische oven goten om reductie te bekomen... Het leek een beetje op een nucleaire inslag achteraf. Voor alle duidelijkheid: don't try this at home!

Alle deelnemers lijken klaar voor nieuwe gietmalavonturen.


Uiteraard was ze zelf ook behoorlijk moe na haar dagje. Het is een grote verandering van rustig alleen of met een medewerker in je atelier zitten naar werken tussen gretige oren en ogen, vragen moeten beantwoorden, problemen van dicht blijvende mallen te moeten recht trekken en aan te moedigen bij het gooi- en smijtwerk.
Maar na een uurtje was ze opnieuw een frisse verschijning, klaar voor een gezellig avondje vol anecdotes, verhalen en nog veel meer info desgewenst. Het leek een beetje op oude bekenden aan je tafel hebben.

Ik weet dat het gewoon platte commerce zou kunnen zijn, maar ik meen wel ten volle elk woord: als je ook maar een klein beetje interesse zou hebben om eens te gieten in een mal die een verhaal te vertellen heeft, dan zou ik me snel inschrijven voor de meet and greet op zaterdag 10 april, hier in De Koploper! Er kunnen er nog wel enkele bij...

Op dreef.

De mallencursus is goed op dreef gekomen, we gaan nu voluit voor de eindspurt, recht op de workshop met Monika Patuszynska af, einde maart. Het vraagt nog wat doorzetten om een aantal malletjes werkklaar te hebben, simpele malletjes om er dan creatief mee aan de slag te gaan (...).
Onderstaand diareeksje kreeg ik doorgezonden van een ijverige deelnemer.



Ondertussen ging de cursus draaien van de mast van start. Het was hier zaterdag een drukte van jewelste.


Ook van deze les een eerste reeks foto's.





Veel succes aan de deelnemers.



Ondertussen worden mijn voorraden stilaan aangevuld en iedereen wordt aangeleverd. Bedankt voor het wachten. Vrieskou is wel een probleem voor het verzenden van klei. Het duurt dan ook even voor alle achterstand ingehaald is. Maar ik doe mijn best...



Voor de liefhebbers: de African Stone is terug op voorraad. Dit is een speciale kleisoort. Zeer vuil om te gebruiken, maar ze bakt bijzonder mooi. Het resultaat hoeft geen glazuur meer. Toegegeven, de klei is niet goedkoop, maar niet te hoeven glazuren, bespaart ook in de kosten én aan tijd.

Het is een zeer vuile bordeau klei in de verpakking, hij kleurt alles rood dat in zijn buurt komt en zelfs de beste vlekkenkampioenen slagen er niet in zijn sporen uit je werkkledij te wassen... Meestal is hij ook te nat om mee te werken, recht uit het pak, maar dat euvel is snel op te lossen door hem even te laten ademen.

De chamotte varieert nogal, het is wat op de nonchalante Franse manier: soms rode, soms gelige chamotte, wat fijner, wat groffer. Theoretisch heb je verpakkingen met 0-1 mm en een andere 0-3 mm. Maar, zoals je zelf kan zien, op de afbeelding hierboven, wordt 3 mm soms 2.5 mm. Ook de baktemperatuur durft variëren, hier vermelden ze trots dat hij tot 1300°C bakt, daar wordt dat dan weer wat voorzichtiger 1280°C... Feit is dat het een uitzondering is dat zwarte klei ook mooi zwart bakt en dan nog wel tegen zo'n hoge temperaturen bestand is. Persoonlijk vind ik hem op zijn mooist in oxidatie rond 1150°C, dan leeft hij nog echt, boven de 1200°C dooft hij een beetje.
Er is veel activiteit momenteel en in de avond durf ik dan ook een beetje te doven... En er is nóg op komst...

Cursus mallen.

Het is een beetje stil rond de cursus mallen, hier op mijn blog. Nochtans, in de lessen zelf was het niet zo stil. Maar ja, het is niet helemaal mijn ding en eigenlijk laat ik het praktische gedeelte bijna integraal over aan mijn wederhelft Philippe die dat met veel verve doet. Het was lang geleden dat ik hem zenuwachtig heb geweten, maar de avond voor les één geraakte hij moeilijk in slaap...

Het slagveld rond de mixer...

Ik deed zelf het inleidend theoretisch gedeelte wat hem de tijd gaf even te relaxen en te wennen, waarna hij er met veel overtuiging invloog. Les twee opende ik dan weer met een demo klei gieten, voordat Philippe iedereen aan het gips afwegen, maken en gieten zette...


De basisschijf, een rondje basis...

We vormen hier een goed team, al zeg ik het nu zelf, hij is zeer precies, heeft veel geduld en zoekt alle kleine details grondig uit, waardoor zijn resultaten meestal de perfectie benaderen. Ikzelf, ik ben een ietsje minder secuur, wat het geheel wat meer "swung" geeft, maar ik hou toch ook van het betere werk.

Mallen maken is een vuil werk. Gips is dan wel wit, maar het stuift erg en is moeilijk op te kuisen. Het zijn grootse en omslachtige werken. Eén van de dames wenste ons nog veel plezier met de opkuis toen ze naar huis vertrok. "Wie laatst lacht, best lacht", dacht ik nog even, maar ik hoop toch dat ze er zelf niet al te veel problemen mee zal hebben...

Er zitten 2 heren in de groep, de rest zijn dames. Het is hier dan ook een gezellige koffieklets geweest, met daarna een heerlijk druk kiekenkot vol ijverige hennetjes. Ernstig werden vormpjes beoordeeld, extra aangietstukken gemaakt, gediscussieerd over het nut van een losse bodem, ingezeept en opgeblonken, muurtjes van klei gebouwd, berekeningen herrekend, gipszakken geopend, water afgemeten, gips gewoeld en, tenslotte, bijna als beloning, ook nog gegoten en van blijdschap gekird als de gips het nu eens zélf warm kreeg.

Een simpele enkelvoudige mal.

Ik ben vergeten foto's te nemen tijdens de actie, het was ook zo druk. Het zou nochtans de moeite zijn geweest, de lichte chaos in beeld te brengen.

Wat me een beetje afschrok was het geweld waarmee de heren op de tafel sloegen om bellen op te doen stijgen. Het roept beelden op van ontsnappende gips, nog vloeibaar en zijn weg zoekend. Ook het formaat van enkele af te gieten stukken riep wat twijfels op...

Nu, het blijft een interactieve cursus, het is dus nu aan hen om thuis verder te werken en dan eind januari een aantal malletjes te hebben en daar in februari mee aan te treden, droog en klaar voor experimenten allerlei.

Na les één stuurde ik het verslag en de theoretische beschrijving door naar een deelnemer die er de eerste les niet bij kon zijn, kreeg ik nog een mailtje van een deelneemster die wat vragen had. Iedereen reageerde enthousiast klaar te zijn voor deel 2.
Vorige zaterdag liep het allemaal wat uit. Een Nederlandse dame moest op tijd zijn voor pakjesavond en vertrok met veel spijt op tijd naar het feest, ze moest nog ver rijden, maar ze mailde achteraf dat de goede man toch op haar gewacht had. Iedereen nam zakken gips mee om thuis aan de slag te gaan. De les liep een uurtje uit, maar alles was wel vlot en zonder lekkende recipiënten verlopen. Mijn nachtmerries bleven uit.

Een driedelig rond exemplaar.

We keken ook even naar wat Monika doet, om te weten wat je nu best aan mallen voorziet en om al te voorspellen wat we allemaal gaan doen met haar. Op voorhand gissen en genieten als van de ingepakte cadeautjes onder de kerstboom. Al duurt het nog wel bijna tot Pasen voor ze hier zal zijn, Monika dan...

Gisteren had ik een deelneemster aan de lijn. Ze was tevreden over de lessen(vooral ook over de inbreng van Philippe, een pluim op zijn hoed!) en al druk aan het werk om mallen te maken. Een andere mailde dat ze toch wat problemen had om haar plastiek vormpje uit het gips te halen. Maar ze had goed opgelet en wist wel wat de oorzaak kon zijn... En guitig merkte ze op Monika al even voor te zijn met het "behandelen" van de mallen.

Nog een derde mailde resultaten door van een glazuur dat ze hier had gekocht...

Het interactieve gedeelte van de cursus is blijkbaar goed gestart! En daar geniet ik dan weer wel van: een groepje mensen dat onderling en met mij contact heeft over zaken waar ze individueel aan werken. Dames en heren, ik wens jullie een ijverig jaareinde en alvast een wit nieuw begin voor 2010!

Een afgewerkte 3-delige mal, klaar voor het echte werk!

Mal zijn, mal doen.

Volgende zaterdag begint de "Interactieve Mallencursus". De inschrijvingen bewijzen hoe groot de interesse voor het werk van Monika Patuszyńska is, maar ook hoeveel mensen zich wel eens willen wagen aan het maken van een mal.
Enkele jaren geleden op een keramiekmarkt in Nederland heb ik het werk van Monika gezien, het setje Tea for One. Het staat nog in mijn geheugen gegrift, vooral dan de industriële perfectie. Het was zo weg geplukt uit een design winkel.


Het vraagt een perfect afgewerkt basismodel, een groot inzicht in het maken van mallen en een gedreven hang naar perfectie bij de productie van zo'n mal. Het is niet evident de verschillende stadia van het krimpen van de klei juist in te schatten, de dikte van het aangebrachte glazuur in te calculeren om toch tot een goed passend en professioneel ogend resultaat te komen.
Dit model is er de stille getuige van dat Monika haar vak kent. Net zoals een schilder van abstracte doeken zijn kritisch publiek eerst moet overtuigen dat hij ook "écht" kan tekenen a.h.v. een aantal realistische en natuurgetrouwe studies.

De cursus is wel opgebouwd naar het huidige, meer experimentele, maar minstens even professionele werk van Monika. Daarmee wil ik duidelijk stellen dat we hier niet meteen gaan aanleren hoe je de perfecte mal maakt. De mallen die wij nodig hebben zijn goed aanzuigend, door het gebruik van het juiste gips in de juiste verhouding, en het zijn mallen van correcte basisvormen, die later de speelsheid van haar technieken ten volle tot haar recht laat komen.
Als je de techniek onder de knie hebt, staat de deur open naar meer ingewikkelde vormen, maar dat is nu niet aan de orde.

Tijd voor een beetje "spielerei". Ik worstel nog af en toe met het "andere" taalgebruik hier in West-Vlaanderen. Een mal heet hier dan ook een "moele/moule" en men weet soms niet meteen waar ik het over heb als ik over mallen spreek. Dat belooft voor de les...
In Nederland houdt men het vaak bij het woord gietvorm, dat neutraal is en ook meteen heel zakelijk zijn doel aangeeft. "Mal" heeft ook nog een andere betekenis in Nederland, namelijk gek, dwaas. Zaterdag staat in het teken van het mal-zijn of het mal zijn of wordt het mal doen? Of giet-vormen, gietvormen of moules, met of zonder friet of toch la moule parquée? (Ik denk dat het stormachtig weer met mijn zinnen speelt...)

Mallencursus extra.

Geïnteresseerden voor de workshop met Monika, die zelf al voldoende kennis hebben van het maken van mallen, nemen best contact op voor een aangepast voorstel.

Interactieve mallen.

Wat is dat nu weer, interactieve mallen? Eigenlijk zou het juister zijn: interactieve mallencursus, maar dan is een stukje van de magie ervan af.

Nochtans, magie is er voldoende aanwezig! Als je ziet wat Monika Patuszyńska (zie foto) doet met haar mallen en afgietsels, dan kan je toch wel even versteld staan. Ze maakt wonderlijke creaties en ze zijn stuk voor stuk uniek. Dat zou je niet verwachten bij mallen, hé?!

Kijk hier maar even rond op haar site...

En Monika komt naar De Koploper.

Het is niet zo maar een passieve cursus. Er wordt veel inbreng van de deelnemer verwacht. Onder begeleiding, wel te verstaan. We beginnen er al aan eind november, begin december. In deze sessies leer je waarvan en hoe je een mal kan maken. Daarna wordt er verwacht dat je aan de slag gaat en in de tweede helft van februari 2010 opnieuw aantrede doet, ditmaal met je eigen zelfgemaakte mallen onder je arm.

Dan halen we er het maximum uit met gietklei. Uiteraard kan je intussentijd nog even contact opnemen met De Koploper als al dat zelf gieten niet vanzelf mocht gaan...

In februari 2010 gaan we gietsels versnijden, monteren, inkleuren in de klei en rechtstreeks in de mal. We halen alles wat er te halen is uit die mallen zoals ze zijn.

Want einde maart komen we pas echt voor de magie! Monika gaat genadeloos aan de slag met je gipsen vormen. Creatief zijn heet dat. Je leert nu een totaal nieuw concept in het gebruik van mallen kennen. Maar ondertussen zijn we volleerd mallenmaker en kunnen we er alleen maar van leren en genieten.

Je zal versteld staan van wat je nu kan gieten. Met haar gaan we met porseleingietklei aan de slag.

Omdat de houtoven nog veel magie aan je werk kan toevoegen heeft Marnic de Lange ingestemd werkstukken mee te bakken. In optie kan je dus je porseleinen werk nog bij hem laten stoken. Monika zal ook bij de stook aanwezig zijn. Je kan ook zelf deelnemen aan het Grote Gebeuren...

Na Pasen kan je dan je eindresultaat ophalen.

Het begin van een nieuw leven voor de mal: het resultaat van een interactieve mallencursus. Bij de hoofding "cursussen en workshops winter 2010", linkerkolom op dit scherm, vind je alle details over de data en de prijs van deze unieke cursus. Klik maar even aan.

Er staan ook opnieuw 2 draaicursussen vermeld voor de liefhebbers. De eerste is een gewone basiscursus van 5 weken, 10 sessies. Tijdens de tweede kan je leren draaien van de mast, een beproefde techniek om snel serietjes gelijkvormige voorwerpen te maken of bijvoorbeeld dekseltjes te draaien. Deze cursussen worden gegeven door Dirk Vanhaeren.

Mallen.

In het vorige bericht kon je ergens tussen de buien door iets lezen over gips, gipsen mallen. Af en toe heb ik zo een projectje waarbij er mallen aan te pas komen. Eerlijkheidshalve moet ik wel zeggen dat het meestal mijn wederhelft is die zich daarmee bezig houdt.

Tot nu toe gaat het dan over het reproduceren in grotere aantallen. De 1000 spinnen voor Spinrag, de steenuiltjes voor het Oostvlaamse project, een jaarlijks gedenksteentje voor de septemberkermis van Marke, ... Niet echt hoogstaande kunstprojecten, gewoon een leuke fait divers.

Gisteren kreeg ik echter een link doorgespeeld. Het werk van Monika Patuszyńska. Wat deze Poolse dame doet met mallen is heel origineel. Het is echt creatief gebruik maken van het medium. De typische eigenschappen positief aanwenden en uitbuiten, prachtig gewoon! Bedankt voor de link, Marnic!