Engobe. Ervaring.

Voor wie het niet opgemerkt had, ik heb deze maand een cursusje gegeven, bestaande uit 3 workshops: werken met engobe. Enkele enthousiastelingen, de ene met al wat meer keramische ervaring dan de andere, kreeg, na een korte uiteenzetting over de mogelijkheden en recepten, de kans om zijn of haar decoratiezin te scherpen.
Je kan er heel vernieuwend mee aan de slag, door bijvoorbeeld te stempelen en te schilderen uit de vrije hand, maar toch hebben een aantal zuiver traditionele technieken ook een grote charme voor mij.
Via het alom gekende sociale netwerk kwam ik een prachtig filmpje tegen, iets wat doet dromen en laat genieten, van de muziek incluis.



Een extraatje voor de pottenbakkers.

Keramisch vragenuurtje.

November, midden november, wapenstilstand...
De in september aangekochte basissetjes voor boetseren en pottenbakken zijn nu al volop in gebruik en de eerste werkstukjes zijn gebakken. Ik zie ze wel graag komen, die nieuwelingetjes, aarzelend vragend of ik wel klei verkoop in dat winkeltje van mij, "gewone boetseerklei" of "klei om mee te draaien, witte" ? Of een beetje overmoedig, klaar om hun werk van kleur te voorzien. Voorzichtig vraag ik of ze aardewerk gaan bakken of steengoed, of ze gieten, dompelen, spuiten of schilderen willen met hun glazuur? Wenkbrauwen de hoogte in. Eh, of het over voedingsrecipiënten gaat of een beeld dan misschien? En, moet het dan nog eens gebakken worden? Welke temperatuur? Hoezo?
...
Vorig weekend was ik op de tentoonstelling in de club (Sueva, Zwevegem) waar ik ook op die manier debuteerde, nu wel al 20 jaar geleden. Vol overtuiging wandelde ik, jaren geleden, in al mijn onschuld en onwetendheid, op de begeerlijke draaimolentjes af en keek eens rond: "Hoe begin ik eraan om een potje te draaien?" De mevrouw die de pottenbakkers initieerde was er niet en dus kreeg ik wat recupklei om "eens te proberen". Recupklei, jawel, met hele dikke chamottekorrels in!

Annemie, de mevrouw dus, heeft nog wel wat tijd in mij gestoken achteraf, maar het heeft daarna bijna 12 jaar geduurd voor ik me er weer eens deftig aan waagde... Het eerste potje koester ik nog steeds.
Dit maar om te zeggen dat ik er begrip voor heb: onwetendheid. Meer nog, ik heb er behoorlijk wat ervaring in!
...
Weerom al wat jaren geleden begon ik serieus te denken over een toekomst als kleiboerin en vond ik dat ik een behoorlijke opleiding moest hebben om zelfbewust voor mijn publiek aan te treden. Op dus naar Syntra West in Brugge.
Nog steeds merk ik dat je daar een heel behoorlijke basis krijgt wat betreft de technische bagage die met klei en keramiek te maken heeft. Op dat vlak maak ik er graag reclame voor.
...
Ondertussen is mijn horizon alleen maar breder geworden, interesse, studie, internet en literatuur, maar ook vooral heel veel contact met keramisten en pottenbakkers allerlei zijn daar verantwoordelijk voor en daarom wil ik graag mensen op weg helpen.

Volgende week woensdag ga ik weer op missie. In de "keramische vragenuurtjes" toon ik wat er allemaal bestaat, waar het voor dient en welk resultaat je ermee behaalt. Precies, het is waarschijnlijk ook commercieel te noemen, want ik haal zowat alles boven wat ik aan klei, engobes, glazuren en gereedschap aan de man breng en je krijgt een deel van het inschrijvingsgeld terug betaald in een aankoopbon, maar, geloof me, daar is het in de eerste plaats niet om te doen. Ik kan namelijk zo genieten van die ondeugende twinkeling in de ogen van iemand die me daarna nog om "een pakske klei" komt vragen!
...
Wees welkom met al je vragen. Graag een seintje vooraf als je mee komt luisteren.

De kop van De Koploper.

De eerste jaren nadat ik vast besloten was verder te gaan met de keramiek, wou ik wel eens zien wat die wereld te bieden had. Eén van de meest aangewezen plekken om het aanbod te verkennen, zijn de keramiekmarkten. Het zonnige Frankrijk loopt ervan over in de warmere maanden, zo vanaf april, mei tot laat in het najaar. Dat reserveren we voor de vakantiemaanden, een uitstapje in die richting. In Duitsland, ook een van dé landen bij uitstek voor de keramisten, wegens o.a. de hele Westerwald-regio met kwalitatieve klei in de ondergrond, worden ook behoorlijk wat mooie markten gehouden, zoals in juni in Höhr-Grenzhausen, de thuishaven van Fritz Rossmann die hier een workshop met porselein gaf. Nederland, op dat en nog andere vlakken soms een beetje het kleine broertje van Duitsland, kan je ook een aantal mooie markten bezoeken: Maaseik in juni, Dordrecht in oktober, het indrukwekkende Keramisto in Milsbeek in september, de tweejaarlijkse Goudse keramiekdagen en de evenementen in het historische Delft. Ik vergeet hier zeker nog een aantal mooie markten op mijn lijstje...

België hinkt een klein beetje achterop. Uiteraard hebben we het grootse evenement in het Waalse Andenne, de keramiekbiënnale waarbij in de gehele stad overal exposities zijn en een grote markt met zeer kwalitatieve keramiek. Maar hier in Vlaanderen, komt het wat trager op gang. Sinds enkele jaren is er een markt in Wachtebeke, die in 2010 verhuist naar Wippelgem, of all places, het wordt even zoeken met de GPS, maar misschien krijgt het wel terug het "kasteelallure" waarin de eerste edities zich baadden toen Beervelde de honneurs waarnam...

Zoals hogerop vermeld, is Duitsland een bakermat voor de keramiek en in het kleine Duitse stukje België ligt Raeren, waar naast het interessant keramiekmuseum ook tweejaarlijks een keramiekmarkt gehouden wordt. Deze laatste vindt plaats in september, ook dit jaar. Tijdens mijn eerste bezoek, was ik behoorlijk onder de indruk van het werk van Atelier Hasenberg. Tot op dat moment had ik niet veel meer gezien dan de witte, bruine en roodbruine huid van de naakte klei en de frisheid aan kleuren in het werk van dit Duitse koppel bracht me wat van mijn stuk. Als student was ik een tijd lang fan geweest van the Memphis style ontstaan rond de grote Oostenrijks-Italiaanse architect-designer Ettore Sottsass. Hij wilde het ontwerpen van het belemmerende juk van de industriële fabrikatie-druk ontdoen, onder het motto: “Don’t take design too seriously”, d.m.v. het gebruik van "ordinaire" basic vormentaal en fel kleurgebruik.

In 1978, Sottsass was al ruim 60 (een late maar productieve midlife?), schaarde hij een groep twintigers om zich heen. De stijl kreeg zijn naam vanuit een liedjestekst van Bob Dylan: "Stuck Inside of Mobile (With the Memphis Blues Again)" en ontstond bij het ontwerpen van een meubel- en verlichtingslijn, geïnspireerd op rock-and-roll, (P)op-Art, Elvis (Memphis is de geboorteplaats van The King), de Amerikaanse suburbs en anderzijds Egypte, de farao's en de god van de kunsten, Ptah (in Memphis, hoofdstad van het oude Egypte, stond de tempel van die god) . Experimenten met niet voor de hand liggende materialen, historische vormentaal, wereldse leopardprints en stripmotieven in de kleuren van Gaudi, flirtten onbeschaamd met de kitsch in de wereld van design, waar tot dan toe hautain 'bon ton, bon chic, bon genre' gesofisticeerd de scepter zwaaide. (Welgeteld één keer heb ik zelf een daarop geïnspireerd ontwerp ingediend, mijn punten bewezen dat ook in onze opleiding dergelijk gedrag niet echt werd geduld...)

Maar Sottsass kwam er wel een vijftal jaar zeer succesvol mee weg, tot hij de groep verliet, op het hoogtepunt van de roem, om zich terug ten volle op de architectuur toe te leggen.

Maar, de keramiek dus. Hierboven staat een keramisch object (suikerpot?) van Matteo Thun, Nefertiti. Bovenaan het artikel staat een theepot uit dezelfde reeks. De jonge architect bracht verschillende keramische ontwerpen uit tijdens de Memphibeweging waarvan hij medeoprichter was.

En daar, op die markt in Raeren, maakten de vrolijke felle kleuren in combinatie met ritmische zwart-wit motieven de herinneringen aan die periode in mij wakker, op de stand van Ines en Christoph. Ines is keramiste, Christoph de schilder. Speelse keramiek.



Hun kopjes worden mijn "eerste kop van de... week? ... maand? van De Koploper": (sinter-)engobes op basis van kleurrijke body stains en hier en daar een vleugje transparant glazuur, meestal functioneel gericht.

Sgrafitto.

De techniek van het krassen. Het heeft me tot nu toe niet echt zo veel gezegd. In het kader van de workshop van het werken met engobe heb ik het wel eens geprobeerd, maar echt mooie resultaten verkreeg ik niet.
Tot ik deze ochtend weer eens even een keramisch begrip intypte, liet Googlen en op deze site terecht kwam: Moon Willow Studio . Megs Waterous, een vrouw veronderstel ik, maakt keramisch werk dat voor een groot deel onder die noemer valt. En wat voor werk!

Eerst even uitleggen wat sgrafitto is. De term betekent krassen. De meest eenvoudige vorm is het inkrassen van motieven in de leerharde klei. In een volgend stadium kan je eerst een gekleurde laag aan gaan brengen op je ongebakken werkstuk, een gekleurde sliblaag (pure ingekleurde klei, liefst dezelfde als je werkstuk, maar zeker zonder chamotte, met een kleurend oxide of een body stain) of (sinter)engobe (een soortgelijk recept waarbij een klein of groter gedeelte van de klei vervangen is door glasvormers en eventueel smeltmiddelen, maar nog steeds onvoldoende om van een glazuur te spreken). Engobes geven een mat oppervlak. Om de kleuren intenser te krijgen, kan je er achteraf nog een transparant glazuur over leggen.

Tot zo ver het zuiver technisch gedeelte van het verhaal.
De gekleurde lagen op elkaar maken het wel mogelijk om daarmee te gaan spelen. Als je doorheen de bovenste laag krast, komt de onderliggende tevoorschijn. Met leerharde en dus ongebakken klei komt dan de kleur van de klei in die groeven. Je kan dit 'netjes' gaan doen, zoals een glasraam, maar je kan ook speels 'gewoon' wegkrassen, zonder gelijke diepte aan te houden.
Dan krijg je dynamische werkstukken zoals je hier ziet.

Ook in glazuurlagen over elkaar kan je gaan krassen om de ene laag doorheen de andere te halen. Daarover later wel eens meer, als ik weer eens een andere keramist vind die daarmee mooie dingen maakt...

De kilogram.

Dit om in de maateenheden te blijven. De extra kilo's aan bagage.
Of ook: de jachttrofeeën.

In Saint-Quentin-la-Poterie kan je niet om de keramiek heen. Nog tot het einde van september kan je de tentoonstelling Terralha gaan bezoeken in het Musée de la Poterie Mediterranéenne.

Jonge keramisten tonen hun werk, hoofdzakelijk porselein en heel gevarieerd qua benadering.

De objecten op ondergaande foto en de afbeelding op de affiche zijn van Martha Pachon, een Columbiaans-Italiaanse keramiste die ook prachtige verlichtingsobjecten maakt.

Mijn eerste bezoek aan het stadje, had me op keramisch vlak niet echt zo verrukt. Veel terre vernissée en dat is niet helemaal mijn ding. Dit keer gingen we toch nog maar eens binnen bij Sabine Céramique. Ik bekeek het nu wel allemaal een beetje anders na de cursus engobe, maar vooral haar roosjes vond ik heel leuk. Tasjes, kannen en schalen zijn ermee versierd...

Later, op de markt van Barjac, vond ik nog een hele mooie toepassing van engobe. Emilie Goy maakt hele eenvoudige tasjes en bekertjes, borden en kannen, alle in engobe gedompeld. Daarna krast ze haar guitige dametjes en andere figuren door de laag heen en wordt alles transparant geglazuurd. (In het artikeltje de millimeter, zie je haar foto en haar kannen.)

In 2006 hadden we David Lagnier al eens bezocht en serviesgoed gekocht. Hij heeft een mooi aanbod. Dit jaar vullen we het wat aan. De goeie man herinnert zich ons zelfs!

Mijn jongens waren toen onder de indruk van zijn strijders, ikke van zijn glazuur. Elektrisch gestookt en van een zodanige samenstelling dat hij een rijk kleurenpallet verkrijgt, oranje ijzeroxide als onderlaag, bruin, zwart en groen mat glazuur, afhankelijk van de manier van dompelen. Daar waar het dikker ligt, zelfs met een diepe groene glans.

Terug keren naar dezelfde plaats, zelfde mensen bezoeken, het brengt herinneringen boven. We hadden de vorige keer een schaaltje gekocht bij Jacques Buffat omdat we toen net al een theepot in de bagage hadden... Maar zijn theepotten blijven ons bekoren, dus zat er nu eentje van hem in de bagage. Het handvat moest recht blijven, dat was een extra moeilijkheid bij het schikken van de koffers in de auto. Hij stoomt het handvat en brengt het aan, bij het afkoelen verliest het zijn souplesse en blijft gespannen in houding staan, zo wil hij het. Het is een beetje het principe van de beroemde Thonet-stoelen.

Hij is heelhuids thuis geraakt! Missie geslaagd.

The day after. After the holidays.

Of liever: the weeks and months after...
Vanaf 10 augustus is De Koploper weer paraat.
Daarna is er weer volop actie gepland, allereerst via de workshops en cursussen. Ik zet ze nog eens op een rijtje, zodat je na kan denken of je ergens bij wil zijn.

Het keramisch vragenuurtje.

In de winkel blijkt regelmatig dat vele mensen zich vragen stellen over het verschil tussen de soorten klei, de baktemperaturen, het gebruik van (sinter)engobes en glazuren en het bakproces.
Daarom geeft De Koploper INFO-DAGEN.
Sessie 1: de verschillende kleisoorten, verschil in gebruik tussen witte en gekleurde kleisoorten, aardewerk, steengoed en porselein, wat chamotte is, veiligheid, giftigheid, gebruik met kids...
Sessie 2: alle mogelijke decoratietechnieken met en op ongebakken klei. Wat is engobe? Zelf maken of kopen? Kan ik klei kleuren? Wat kan er allemaal met klei?
Sessie 3: soorten glazuren, zelf maken of kant-en-klaar, verhouding tot de gebruikte kleisoort, kleurmengsels... De bedoeling is niet een heleboel recepten meegeven, maar duidelijk te maken wat je wel eventueel zelf kan en waar je dat moet vinden, hoe je dat moet testen...
Sessie 4: het bakproces wordt onder de loep genomen. Waarom zelf bakken? Wat zijn stookcurves? Aardewerk of steengoed? Biscuit? Tips en info over de aanschaf van een eigen oven. Voor- en nadelen van zelf bakken.

Vorig jaar is gebleken dat het zeer interessant is voor beginners en ook gevorderden. Je moet rekenen dat ik ongeveer een klein uurtje uitleg geef en de producten en voorbeelden bespreek en daarna worden er opmerkingen gemaakt en vragen gesteld. Je leert ook veel van de ervaringen van de andere deelnemers.

De sessies gaan door in september op dinsdagavond of woensdagnamiddag, naar keuze.

Hier lees je alle verdere practische info.


Juwelen in papierporselein en agaat.

Zeven zaterdagnamiddagen kan je juwelen in papierporselein en agaat komen maken. De techniek wordt je bijgebracht door Dirk Vanhaeren. Papierporselein laat toe mooie dingen te doen met porselein, het toevoegen van vlas- en papiervezels maakt de materie veel gemakkelijker in gebruik.
Agaat of nériage is het inkleuren van klei en deze dan in laagjes en motieven verwerken.
Beide technieken worden hier nu gebruikt voor juwelen, maar ze zijn net zo goed toepasbaar voor schalen, verlichting, decoratie...
Deze cursus werd al enkele keren ingericht door De Koploper. Dit jaar is wellicht de laatste kans om deel te nemen.
Klik hier en je leest alle practische info.


Boetseren met plakken met Christien Dutoit.

Christien Dutoit hoef ik aan de meeste mensen niet meer voor te stellen. Vorig jaar was ze hier om te leren boetseren op haar manier. Het was een groot succes. Dus komt ze weer terug. Deze keer gaan we een dier boetseren. Je mag dan een afbeelding meebrengen en ze zal je helpen deze te vertalen van twee naar drie dimensies en met een eigen cachet.

Klik hier en je leest alle info.

The day after... Als ik terug thuis zal zijn, lees ik de reacties na. Je kan inschrijven via mail, je krijgt een antwoord, the day after.

Nu eerst: Luieren en niks doen wat moet.

Goeie vakantie!

Me-time.

Een schatkist, ja, ja... Ook niet de bescheidenheid zelve...

Nu ja, al de tips uit het vorige artikeltje over het geklik op je computerscherm kan je ook toepassen bij andere sites, om andere info verder uit te diepen.

Uit eigen ervaring weet ik dat je er urenlang mee bezig kan zijn, dagen en nachten mee kan vullen, het internet is een grote, machtige bron aan info.

Maar het blijft een scherm. Enerzijds breng je mensen zeer dicht bij die fysisch op een heel andere plaats in de wereld verblijven, op een ander uur slapen dan jijzelf, anderzijds creëert het soms een (veilige?) afstand. Ik verkies uiteindelijk toch een goed gesprek bij wijle.

(Een beetje een seksistisch grapje, sorry...)

Lut, de Vlaamse dame uit Uruguay is hier geweest. We hebben veel gepraat, het was interessant verhalen te horen uit het dagelijkse leven aan de andere kant van die oceaan. We hebben over klei, engobes en glazuur gepraat. Ze draait nog niet zo lang potten en stelde zich vragen over het feit of haar problemen bij het centreren aan het feit lagen dat ze linkshandig is. Dus hebben we samen gedraaid en daarna afgedraaid. Ze kan nu zeker zijn dat ze in Uruguay niet op zoek moet naar een draaischijf die in beide richtingen kan draaien...

Ze bracht me een origineel geschenk mee: een pot met engobe-decoratie. Engobe, ja, gehaald in De Koploper en in Uruguay verwerkt. Mijn achterban vindt dat hij een beetje Latijnsamerikaanse invloeden vertoont.

Ik heb ook weer wat nieuws geleerd: de mate. Het is een soort thee, kruidenmengsel, dat in een rond recipiënt, oorspronkelijk een kleine calebas, zit met een metalen rietje. Daarnaast heb je een thermos met heet water om steeds weer aan te vullen. Blijkbaar lopen ze er daar ginder allemaal mee rond. Ook Lut zegt dat ze ondertussen verslaafd is. Ze had een mooie lederen etui, als ware het van een reuze verrekijker, daarin zitten de attributen. Het schijnt gezond te zijn. Meer info over de mate thee op deze commerciële site.

Nu er eindelijk wat zeer dringende administratie verwerkt is, heb ik terug een beetje me-time. Net dit weekend hoorde ik dat vrouwen die erover beschikken, gelukkiger zijn dan zij die geen me-time (kunnen) inbouwen. Twee vragen stel ik me hierbij. Zou dat misschien niet logisch zijn? En mannen, hoeven die geen me-time in te bouwen of hebben die er sowieso recht op?

(We zijn weer seksistisch bezig, zeker?!)

Enfin, me-time dus. Ik denk aan al het opruimwerk dat achter iedere deur in huis op me ligt te wachten, maar beslis dat het dan wel me-work is, maar niet echt aanlokkelijke me-time.

Bijna ontsnapt me een vloek. Natuurlijk, draaien, ik heb het nu al weeral eventjes moeten missen. Hoe kon ik daar niet meteen aan denken? Zou het vandaag lukken?

Een tijdje geleden had ik ook zo'n me-moment, zette me aan de schijf en draaide de meest onooglijke zwieberende pot, het was niet mijn "draai"-dag.

Gisteren dus wel. Ik heb de potten gedraaid die ik voor ogen had. Min of meer toch.

Ik krijg weer wat meer ambitie. Zaterdag heb ik de kleikids wat moeten bijsturen met hun prachtige opbouwwerk en plots stak de goesting terug de kop op, de goesting om te boetseren, tot grote vreugde van de bende jongeren-aan-de-voet-van-de-examenkoorts-periode.

's Middags valt mij een patatje met leuke vorm op. En nog eentje.

Ik moet lachen bij het uitkleden van de paprika's...

Mijn oog is weer vatbaar voor leuke vormpjes, nu afwachten of er verder nog iets van zal komen... Beetje me-time maken.

Activiteit!

Nu het erop gelijkt dat laatste restjes sneeuw met de noorderzon verdwenen zijn, komt het eerste frisse groen te voorschijn in de tuin. Al ben ik enorm gecharmeerd geweest door het prachtige witte landschap! Dat wit in zo veel tinten en met zulke mooie gradities van schaduwen je oog kan misleiden... Witte bomen, witte daken, wit gras, alles wit, terwijl je weet dat het bruin, oranje of appelblauwzeegroen moet zijn. Het maakt ook de vuiltste hoekjes charmant en dekt het allemaal toe met de mantel der liefde.

Maar, het heeft ook nare gevolgen. Sneeuw valt in perioden dat er vrieskou dreigt en klei houdt er niet van bevroren te worden. Na de inventarisperiode volgen er altijd een hele reeks bestellingen om alle schabben terug te vullen. Alleen, de klei kon niet vervoerd worden wegens de vriesperiode. Voor het eerst had DK een hele lijst van leveringen die moesten uitgesteld worden. De voorraad werd helemaal uitgeleverd en alle vertragingen zijn zelfs nu nog niet helemaal weggewerkt. Mijn excuses hiervoor bij de betrokken partijen.

Als je eigen klei bevroren is geweest, moet je deze zeker niet weg gooien, je moet hem zeeeer goed doorkneden alvorens terug te gebruiken, want, net zoals bij voeding, verandert de structuur en dit veroorzaakt eventueel barsten en breuk als je hem gaat verwerken.

Activiteit dus. Op alle fronten. De Koploper krijgt wekelijks verschillende vragen naar cursussen om bij te leren. We proberen daar altijd een antwoord op te zoeken. Over de cursus met engobe-technieken is veel gepraat. Mensen zijn onder de indruk van wat ze daarmee kunnen bereiken en ook de lessen zelf waren heel verrijkend. Er was vraag om dit nog eens te organiseren. Onder cursussen, links, vind je de nodige info over EENVOUDig verSIERdT 2. Deze cursus gaat opnieuw van start midden april. Wacht echter niet te lang om in te schrijven, want er zijn nu al plaatsen bezet.

Sfeerfoto's van de eerste reeks vind je ook links.

Verder gaan we ook weer, net zoals vorig jaar, draaien in de zon. Of die zon ook daadwerkelijk van de partij zal zijn buiten, is nog even de vraag, binnen daarentegen zal het er weer vrolijk en leerrijk aan toe gaan. Deze cursus loopt op vrijdagavond en de ganse zaterdag, 2 weekends na elkaar. Hierbij krijg je de kans om eens wat meer te doen dan een "simpel" potje te draaien. De cursus assemblage van gedraaide stukken is toegankelijk voor alle mensen die de basisbeginselen van het pottenbakken onder de knie hebben.

Vorig jaar zijn er dierenfiguren opgebouwd van gedraaide stukken,

ovale ovenschalen en theepotten gemaakt,

hogere vazen opgebouwd...

Dirk Vanhaeren past zich aan naar de wensen van de deelnemers en hun capaciteiten. De bedoeling is om af en toe eens het rechte pad te verlaten en wat anders te doen met je draaiwerk... Alle info vind je ook onder de hoofding cursussen, assemblage van gedraaide vormen.

Een voorlopig laatste activiteit is de start van het raku-seizoen in het weekend van 28 februari en 1 maart 2009. Feitelijk kan je het hele jaar door aan raku doen, die enkele graden dat het warmer is als het niet vriest, maken het verschil niet als je werkstukken uit de oven haalt die nog zeker 750°C hebben! En het had zijn charme kunnen hebben, raku in de sneeuw... Alleen, je weet niet lang genoeg op voorhand wanneer het sneeuwen gaat en ik had last van koude tenen, voor mij maakt een verschil van 10°C heel veel uit.

De Koploper verkoopt de raku-ovens van Het Kleihuis, ovens met een ideale prijs-kwaliteit verhouding! Ook alle materiaal voor zelfbouw kan je bestellen.

Het weer valt niet te voorspellen, daarom wil ik vragen of je even contact opneemt als het werkelijk honden en katten zou regenen dan kunnen we beslissen of het doorgaat of niet. Een beschermend tentje voor het publiek kan altijd worden boven gehaald en warme koffie is ook geen probleem, maar regendruppels op gloeiende potten, da's om problemen vragen...

Alle raku-liefhebbers kunnen dus al eieren naar de Arme Klaren brengen, de data zijn zaterdag 28 februari en zondag 1 maart van 14 tot 17u. De firma dankt u.

Inventaris

Terwijl ik mij eigenlijk bezig moet houden met tellen voor de inventaris, kan ik het niet laten af en toe weg te glippen om mails te downloaden. In deze tijd van het jaar lees ik die nog veel liever dan anders, omdat mensen plots heel creatief worden. Daar waar ze in de rest van het jaar niet meteen reden vinden om elkaar eens zo maar iets te laten weten, willen ze in december en januari alle bekenden het beste toewensen en dat meestal op een eigen manier.

Sommigen verbazen mij echt in pure eenvoud, anderen blijken grafische software te beheersen als de beste, weer anderen sturen lange fw-berichten met uitklapbare bijlagen... De essentie is dezelfde en daar mag je dan weer blij om zijn als ontvanger: ze hebben aan je gedacht, of, in iets minder uitzonderlijk geval: je staat nog in hun adresboek...

Toen ik over engobe vertelde, in het kader van de cursus EENVOUDig verSIERdT, was er die ene reactie vanuit Uruguay, die er voor zorgde dat het al nieuwjaar leek begin november. Een leuk presentje, zo maar een verrassing. Lut, een uitgeweken Belgische dame, mailde dat ze engobe, gekocht in De Koploper, mee had genomen naar Uruguay en er daarmee van alles uitprobeerde.
Ze inspireerde mij tot het opzoekwerk rond de Uruguayaanse (of hoe noem je dat?) kunstenaars Torres-García en José Gurvich, zie woensdag 5 november 2008. (Je kan dit herlezen, indien je dat zou willen, door te klikken op het label engobe, onderaan dit bericht, of via het blogarchief terug te klikken naar november.)
Zaterdag was ze daar weer, Lut. Naast de lieve wensen en wat persoonlijke nieuwtjes, kreeg ik in bijlage ook een kopie van een werk rond de Uruguayaanse (daar gaan we weer!) keramisten. In het Spaans. Lut houdt blijkbaar van uitdagingen! Maar dan kent ze me nog niet, ik ben daar namelijk heel vatbaar voor, voor uitdagingen. Ik heb dat schrijven gelezen, op basis van de flarden schools Spaans die ik me nog herinner, middelbare school, nu alweer 25 jaar geleden! Mijn leraar, de heer Pirot, zou tevreden glimlachen, als hij het wist. En dat voor een les die vrijdagnamiddag de twee laatste uren liep... Facultatief nog wel!
Kortom, ik heb min of meer begrepen dat het handelt over het collectieve geheugen van Uruguay en een poging om de inwoners van Uruguay ook gevoelig te maken voor het keramisch patrimonium. Jammer genoeg zijn deze werken niet echt toegankelijk voor iedereen, daar ze blijkbaar meestal in privécollecties opgenomen zijn. Men neemt hier het initiatief er 1000 boeken, 80 pagina's dik (zo staat het letterlijk gespecificeerd), een dvd en affiches te verspreiden via kunstacademies, scholen, musea en culturele centra, om zo vooral via de jeugd het identificatieproces op gang te brengen.

Persoonlijk vind ik het heel jammer dat er geen mooie tentoonstelling werd georganiseerd, maar misschien bracht dit initiatief wel iets op gang en loop ik gewoon wat te snel nu.

Google mocht weer zijn werk doen. Naast de twee bovengenoemde kunstenaars, heb ik 2 nieuwe namen. De eerste is een vrouw, Eva Díaz. Volgens het schrijven maakt ze "rakú".

Via deze madam kwam ik op de blog van het "Instituto Municipal de Cerámica de Avellaneda" in Argentinië terecht, weer veel info om een nachtje door te Googlen... Ze bloggen daar ook!!!

http://institutodeceramica.blogspot.com/

Eva Díaz Torres is Spaanse, geboren in 1943, in Barcelona, maar bracht het grootste deel van haar leven door in Uruguay. Ze is de kleindochter van Joaquín Torres Garcia.

Veel meer info, dan enkele vermeldingen in Spaanse, Uruguayaanse (...) en Argentijnse blogs(!!!), vond ik niet. Hieronder dan maar de fotootjes die bij het schrijven van Lut staken.

Bij de Spaanse tekst zaten ook 2 afbeeldingen die echt de sfeer van Zuid-Amerika oproepen bij mij, namelijk die van José Collell en deze werken zijn mooie typische voorbeelden van het folkloristisch gebruik van engoben.

Ook hierdoor kwam ik op vele blogs terecht! Het is blijkbaar een bezigheid van vele Latijnsamerikanen. Ik kan nog wel enkele nachtjes voort om daar eens goed op te gaan rond snuffelen...
Jullie horen er nog van, maar nu moet ik weer eerst een beetje gaan tellen!

Lange-afstands-onderwijs ENGOBE

Als je bij Blogger je logboek aanmaakt, zoals ik hier gedaan heb, dan kan je via "Analytics" zien wie er allemaal meeleest. Nu ja, je weet niet echt wie, maar je weet wel waar ze allemaal instappen en wanneer. Het is boeiend, al heb ik een hekel aan gluurdersmentaliteit à-la-Big-Brother en de wereld van Orwell...
Maar je vraagt je toch wel eens af waarom iemand in China 2 keer na elkaar op je site komt kijken en je fantaseert over die Spanjaarden, die misschien uitgeweken Belgen zijn met een beetje heimwee...
Nu heb ik zo ook een bezoeker uit Uruguay die terug komt. Ik dacht dat die persoon geen bal begreep van wat ik hier allemaal vertel, zelfs al vertaal ik wel eens iets in het frans. Tot ik deze ochtend een verhelderende mail kreeg:
Dag Carina,
ik wou je persoonlijk bevestigen dat ik jouw mails ontvang. Ik heb bij jou eens engobes gekocht die beland zijn in Uruguay waar ik woon. En via jouw website hou ik me op de hoogte van de belgische ceramiekwereld waarvoor hartelijk dank. Hier in Uruguay, in Montevideo (de hoofdstad) ben ik een draaikursus begonnen en het facineert me, zodat ik me een heb aangekocht. En het is oefenen en discipline. En hier is er weinig historie rond ceramiek in vergelijking met andere zuidamerikaanse landen. Degenen die een naslag hebben gegeven is Torres Garcia, Gurvich een student van Torres, ... Hier in Uruguay zijn veel imigranten terecht gekomen italianen, spanjaarden,vandaar er geen typische zuidamerikaanse kultuur ontstaan is. Nu ik wou je dit meedelen, en ik ben nu pas je engobes aan het uitproberen. Meer informatie of beelden altijd welkom.lut

Jammer genoeg, ik herinner me Lut niet meer. (Ze moet me eens een fotootje sturen.) Maar ik vind het echt geweldig dat mijn doosjes met afgewogen engobes nu in Uruguay worden gebezigd...

Natuurlijk heb ik Gurvich en Torres Garcia even in de wonderautomaat van Google gestoken! Het blijken 2 heren te zijn die toch wel voor een mooie bijdrage in de ceramische wereld hebben gezorgd.
Gurvich:
http://www.museogurvich.org/ing_esculturas.html
en Torres-García, die zich liet beïnvloeden door Pre-Columbiaanse kunst na zich grondig in het Constructivisme van o.a. Mondriaan te hebben verdiept. Hij heeft blijkbaar nog meer keramisten geïnspireerd, al was keramiek niet echt zijn materie.
http://www.ceciliadetorres.com/lp/lp_exhi.html

Lieve Lut, bedankt voor je mail. Ik inspireerde jou, jij inspireerde mij. Ik hoop dat je mooie dingen gaat maken en wens je veel doorzettingsvermogen bij het verwerven van de draaitechnieken. Ik zal proberen je af en toe wat tips te bezorgen via mijn blog...
Je kan hier zeker niet lijfelijk aanwezig zijn op de sessies engobe in november en december?

Engobe

Naar aanleiding van de cursus engobe, ben ik op zoek gegaan naar voorbeelden... Maar, zoals jullie dat gemerkt hebben, liep ik verloren in de mijmeringen over Franse vakantiebestemmingen en dat aan de hand van Picasso...

Het blijkt dat veel mensen niet echt weten wat een engobe precies is, wat de mogelijkheden zijn.
Er zijn afbeeldingen te vinden van allerlei borden en vazen uit vervlogen tijden, die de technieken nu wel heel oubollig doen lijken, en dat, terwijl toch een heleboel keramisten er best eigentijdse stukken mee produceren.
Maar sinds ik de mensen van Sabam over de vloer heb gekregen en blijkt dat je niet zo maar met anderen zijn veren mag pronken en nog weer anderen ervan laten genieten, zonder bijdrage aan vadertje staat... (en ja, hier zou ik nu meteen heel erg ver over kunnen uitweiden!!), ben ik besloten wat voorzichtiger om te springen met werk van anderen. (De cursisten van Christien Dutoit hebben wel toegestemd dat ik hun prachtige werk hier tentoonstel op mijn blog.)
Het was dan veiliger om zelf wat uit te proberen.
In het verleden heb ik al cursussen gevolgd met de producten van Duncan. Duncan heeft een hele reeks flesjes met alle mogelijke kleuren van engobes, die zij onder de naam "Covercoats" op de markt brengen. Het zijn zeer goede producten, kleurvast en super-eenvoudig te gebruiken, in allerlei kleuren. Duncan richt zich wel op een baktemperatuur van rond de 1000°C. Op hogere temperaturen ben je verplicht stalen te maken, maar vaak blijken deze producten het helemaal niet slecht te doen, zelfs tot op steengoedtemperatuur!
Op onderstaande link vinden jullie het gamma van deze producten, te koop bij De Koploper.
http://www.duncanceramics.com/ProductDetails.aspx?id=745765fc-0baf-4bdd-84ce-6e18631381f3


De laatste dagen heb ik weer kids over de vloer gehad. We hebben duimpotjes in rode klei gemaakt die pompoenen werden, duimpotjes in witte klei die, na veel duw- en trekwerk, dan toch spookjes-allure kregen en bolletjes met poten in donkere klei die 's nachts, op de meest feeërieke uren, webben zouden gaan spinnen...
Een tweede sessie ging over fossielen. Afdrukken maken in klei, aardbevingen en ditto verschuivingen, die allerlei informatie bewaarden voor het nageslacht... Het werkte zo op de verbeelding van enkele van deze jongeren, dat blaadjes en dode vliegen werden gemengd in verse klei en met glimmende oogjes in hun schoendoos gestopt, samen met de droom dat ze over miljoenen jaren ontstoft zouden worden door de archeo-cybers. Voor de onwetenden: dat zullen archeologische robotten zijn die met allerlei hoogtechnologische kwastjes de opgravingen leiden om te begrijpen wat de mens bezielde in de eenentwintigste eeuw. Precies.

Tja, deze keer geen Picasso en toch dwaal ik weer af.
Om dit verhaal in te laten passen in de redenering: ik had wat restjes klei (ja, da's alles qua verband) en bedacht dat ik wel eens zelf iets wilde doen met engobes. Ik heb er eenvoudige schaaltjes mee gemaakt.
Eerst heb ik er eentje gemarmerd met grijze en blauwe engobe. Best wel eng als je klei terug helemaal zacht dreigt te worden...
(De foto's zijn genomen voor het stoken. Ik zal jullie nadien de resultaten tonen.)

Daarna heb ik een bloementekening gemaakt, maar daar heb ik geen foto van.
Op de volgende heb ik een grondlaag gelegd met grijze engobe, gesponst met donderder grijze, een mengeling van grijs en zwart. Na het maskeren heb ik blauwe engobe over alles geschilderd en details aangebracht met blauwe engobe met toevoeging van rood pigment. Benieuwd naar het resultaat? Ik ook!
Toen had ik de smaak pas echt te pakken en werd ik wat overmoedig. Nu wilde ik een "kunstige" tekening maken. Ik heb eerst enkele lijnen gemaakt met was, dan afgeplakt en beschilderd met zwart engobe. Daarna de "finishing touch" met een nieuw speeltje: de engobe-peer met metalen eindstuk... Het geheel zag er "lekker" uit, letterlijk, de bruine engobe lijkt enorm op chocolade...


Hier komt een vervolg op. De werkjes zullen uit de biscuitbak komen op dinsdagochtend...

Je kan het resultaat dan al in De Koploper zien, of wachten op een vervolg langs deze weg...

Ik hou jullie op de hoogte!

EENVOUDig verSIERdT

Eenvoud siert en eenvoudig versierd. (Praktische informatie vind je bij het aanklikken van de link onder "cursussen".)

Decoratie, het is niet eenvoudig. Variatie, contrast en herhaling zijn belangrijke gegevens voor een mooie versiering. Momenteel beweeg ik mij op het raakvlak van keramiek en bijvoorbeeld schilderkunst.

Nu, wie zich uit d.m.v. creëren, bewandelt af en toe dit pad, meestal blijf je niet binnen de lijnen van je gekozen domein, bijvoorbeeld de keramiek. Een mooi voorwerp kan ontroeren louter door zijn vorm, maar soms schreeuwt het om "meer", zoals een leeg canvas doet.

In De Koploper heerst er vaak een grote onzekerheid naar dat decoreren toe. "Zou ik eerst bakken?" "Welke kleur glazuur?" " Kan ik er nog iets aan veranderen als ik het niet mooi zou vinden?" Tijdens de keramische vragenuurtjes in september, lichtte ik al enkele mogelijkheden toe, maar daar bleef het bij praten en voorbeelden tonen.

Als eerste cursus in een reeks om daar meer mee te doen, gaat het in EENVOUDig verSIERdT over allerlei technieken met engobes. Engobes zijn (in)gekleurd kleislib. In de oudheid schilderde men met gekleurde klei op witte en vice versa, men maakte zwartbakkend slib, kraste in natte sliblagen... Het is een beproefde techniek. Ook in de Provence en de Gard in Frankrijk vind je allerlei keramisten die zich daarop toeleggen. Een dorpje met de prachtig klinkende naam "Saint-Quentin-la-Poterie" herbergt vele winkeltjes naast en in de ateliers van keramisten en pottenbakkers. Er is een museum en enkele gekende en nog onbekende galerijen. Je kan je, naast aan keramiek, ook arm kopen aan boeken en tijdschriften in een gespecialiseerde librairie...

Een leuke vakantiebestemming voor wie interesse heeft in "terre vernissée".

http://www.saintquentinlapoterie.fr/default.aspx

Daar wordt er intensief aan decoreren met engobe gedaan.

Eenvoud siert. De geschilderde decoraties zijn er niet altijd eenvoudig. Variatie, ja, al heb je na een tijdje toch wel vooral het "typisch provençaalse voor de toerist" gezien en valt het op hoe weinig echt origineels erbij zit. Contrast wordt gemakkelijker in kleur behaald dan in motief en herhaling is er, ja, maar dan niet zoals hierboven bedoeld...

Zaterdagochtend zit er aan de tafels van De Koploper jeugd. Het is een hecht groepje van 2 tot 3 jonge mannen, waarvan de derde zich nu af en toe moet verontschuldigen wegens te laat terug van unief, en 2 jonge dames. Ze komen hier al jaren over de vloer en kunnen al aardig wat boetseren en zelfs een beetje potjes draaien. Elke trimester stel ik een thema voor. Ooit hebben we het raakvlak van schilderkunst met drie-dimensionele beeldhouwkunst belicht. Er is toen o.a. rond Picasso gewerkt. We hebben kubistische dieren gemaakt van versneden kleibuizen getrokken met de pers. We hebben 2 maal hetzelfde onderwerp geboetseerd, met een andere belichting, een ander gevoel voor ogen. Ook hebben we een drukmal in gips gemaakt van een bord met een uitgesneden of opgelegde versiering. Verschillende afdrukken hebben we dan met engobes gekleurd, een heel klein beetje zoals Picasso deed toen hij in Vallauris aan het werk was met klei.

Het is weeral enige tijd gelegen en in het kader van dit artikeltje, besloot ik Google los te laten op Picasso en enkele aanverwante termen.

Ik vond iets wat mooi illustreert wat ik bedoel met EENVOUDig verSIERdT..

Daarmee wil ik mensen niet intimideren, je hoeft Picasso niet te zijn om deze cursus te volgen... Het is enkel een illustratie hoe eenvoud siert. De kracht van de juiste kronkel in een sierlijke lijn.

En ja, en eenmaal op zoek naar mooie beelden, raakvlakken tussen verschillende disciplines, viel ik op een prachtig voorbeeld waarbij digitale techniek de schilderkunst omarmt.





Ik dwaal nu wel behoorlijk af van de cursus... Dit zijspoor is nog enkel goed te praten als het over raakvlakken, variatie en contrast zou gaan.

...
De cursus over technieken met engobes wordt gegeven door Dirk Vanhaeren, naast keramist-pottenbakker ook kunstschilder. De deelnemer krijgt inzicht in de mogelijkheden en zal ook het vlot hanteren van het met engobe gevuld penseel ingeoefenen.

Na afloop van de cursus heb je een overzicht op tegels of schaaltjes hoe je de ongebakken scherf met engobe kan versieren.

"EENVOUDig verSIERdT" in De Koploper in Harelbeke!