Spijt...

Spijt is niet te scheiden van

een fijne herinnering.

Spijt zit vast aan

iets moois.

Het klinkt een beetje triest, maar dat is niet de bedoeling. Spijt is een woord dat vrij negatief geladen is, maar in dit geval primeert het mooie... Prachtig asglazuur, maar de klei heeft de hitte niet doorstaan, is bijna gaan smelten en het werkstuk is gebogen onder zijn eigen gewicht.
Natuurlijk moest mijn kelk de ovensteun van Marnic los laten, niet zonder brokken, niet zonder spijt.
Ik heb alle stukjes netjes in een doos, maar ik speel met de idee er nog iets mee te maken.
Spijt kan misschien mooi worden.

Anagama.

Geven en nemen, dat doet het vuur, dat ontdek je als je de buik van het beest leeg haalt... Vorig weekend waren het merendeel van de stokers weer aanwezig op het erf van Marnic De Lange. Prachtige cadeautjes haalden we eruit, soms was er dan weer wat ontgoocheling.
Maar er was vooral heel veel, zo'n 800 stuks! Heel veel dus om over te praten en naar te kijken...

Vooraan in de oven, achteraan, boven, beneden, alles kan een heel ander resultaat geven, met dezelfde glazuur op dezelfde klei. Vorige stook had ik prachtige resultaten behaald met grijze chino, nu is alles met dat glazuur mislukt...

Maar je hoort me wel niet klagen, want ik heb ook cadeautjes gekregen!

Asglazuur op witte Westerwald en hieronder hetzelfde glazuur op MJ Original. Een heel ander resultaat!

 Tenmoku, niet gewoon zwart met een bruin randje, maar een heel scala aan kleuren...

 

 (Mijn deksel kwam toch mooi los.)

 Een vaasje met celadon...

 en dat glazuur dan op porselein.

Prachtige tekeningen in het craquelé alleen al. Een kant grof, een kant fijne haarscheuren, ertussen geen barstjes, mooi glad, daar wat groener, daar dan weer wat grijziger...

Het merendeel staat in de winkel, af en toe kan ik er dan van genieten. Als je zin hebt om het allemaal eens van dichterbij te zien, wees welkom!

Zalige Pasen...

Pasen, nieuw leven... Moe na een lange winter, helse verhuis, ingrijpend persoonlijk gebeuren, een overlijden.
Ik was een beetje moe. En dan hoor je overal over nieuw leven. De natuur heeft dit jaar zichzelf overtroffen. Het lijkt wel zomer! Ik moest een tandje bij steken.

Net als ieder jaar, was hij daar weer, onze Marnic. Een beetje fitter dit jaar, groene thee in zijn chawanneke en de vlam in de pijp van zijn veloke, klaar om de houtoven te stoken. Relaxer dan ooit, ontspannen en zelfzeker, leek het wel. Weerom respect.
Tja, respect heb ik wel, hoe Marnic dat allemaal regelt en opbouwt. Onmetelijk gastvrij, hij en Marleen, zijn madam. Iedereen krijgt lekker eten en drinken, een bed en ambiance... Eigenlijk hou ik dat liever voor mezelf, zo'n goed adresje...

Nachtje door hebben we gestookt. Philippe en ik en nog enkele andere brave zielen. Blij zag ik hoe relax Marnic in zijn nest kroop. Ondenkbaar, vorige jaren!
Het was een mooie nacht. Philippe en ik, een vriendin, een nieuwe vriendin, een nieuwe vriend, een andere leuke fire-buddy... Dan weer een oude vriendin, de maan, de brandende schouw in de spiegel. De vuurvogel in de lucht...

en de vlammetjes van "onze" oven...

Nog bijna een week wachten om je werkstukken terug vast te kunnen nemen...

Maar ondertussen heb ik wel begrepen waarom Pasen Zalig is !

(Met dank aan de respectievelijke fotografen.)

Te veel van het goede.

Heb dat nooit echt aangekund, te veel van het goede. Dan klikt er iets in mij, dan voel ik me in het nauw. Dan ga ik gekke sprongen maken. In het beste geval: luide muziek, in het slechtste: de boel opblazen, alles verknoeien. Veel spijt achteraf.

Ik ben al immens mooie dingen mislopen op die manier, daar ben ik zeker van.

Jaloers kijk ik naar anderen, die met schijnbaar gemak gewoon zichzelf blijven als geluk hen omringt. Je moet dat waarschijnlijk kunnen leren. Waar kan ik cursus volgen?

De jaren brengen wel wat wijsheid, ik leer afstand nemen, toch wel eens een tweede keer nadenken. Het buikgevoel volgen als dat blijft aangeven wat wel en wat niet de moeite loont. Stil staan als ik zie dat anderen aangeven dat ik juist zit.

Maar bang blijf ik. Een heel gekke ervaring eigenlijk...

Zo ook gisteren. Maakte alle administratieve werk af 's ochtends en reed toen naar Marnic. Een beetje helpen om de houtoven leeg te halen en, ik moet wel eerlijk zijn, ook mijn oogst binnen halen. Rustig, met wat grapjes tussendoor, wat uitwisselen van ervaringen en receptjes als dat ene stukje weer eens andere resutaten deed verbleken, halen we de oven leeg.

"Hoeveel van die kleine urnes heb je gemaakt, Marnic???" Hij lacht op zijn eigen manier en haalt een cijfer boven dat me doet duizelen. Hoe doet die vent dat? Eerlijk is eerlijk, je zou het hem misschien niet aangeven, maar hij kan er wat van. Piepkleine vaasjes, met bovenaan een gat waar nauwelijks zijn dikke vinger in past en een roosje als dop, pure poëzie op 10 cm porselein! Een catwalk van superpotjes met schattige dopjes!

Nog een reeks in die uitvoering en nog een andere...

De bowls en vazen van Monika geven stof tot nadenken... Veel stof. Al valt dat allemaal toch veel meer mee dan ik dacht, dat stof. Het moet moeilijk zijn voor haar om alleen foto's te zien en haar werk niet te kunnen vast nemen... Sommige stukken lijken een leven te vertellen, jaren in zee te hebben gelegen, potjes zijn vervormd tot schelpen bijna.

Af en toe worden er nieuwe banden gesmeed... Stukken voor eeuwig versmolten. Nieuwe schoonheid, meedogenloze stillevens die zich opdringen.

Ik oogst en oogst en oogst... Na een tijdje krijg ik het warm. Slechts één potje met deksel bevalt me niet, de rest maakt me gewoon blij. Of althans, zou me kunnen heel blij maken... Ik word alleen maar stiller.

Marnic doet dat af met een kreunende zucht als zo'n pot de kleuren draagt waarvan hij droomde.

Ik vat het allemaal héél langzaam. Heb nu thuis alles uitgestald in de serre in de tuin. Waarschijnlijk zal ik daar vanaf nu, zeker 100 keer binnen stappen om het te aanschouwen. Het aan iedereen willen tonen, misschien, of misschien ook niet.

Als het open deur is bij Marnic, volgende maand, laat ik het wel weten. Gaan kijken, zou ik zo denken...

Eyjafjallajökull.

Wat heeft een mens met vuur? Tja, ikke niet te veel deze laatste dagen... Net toen ik zaterdag het middagmaal in zeven haasten aan het toveren was en ondertussen over de avond- en nachtactiviteiten van de jongste aan het onderhandelen was, belde Marnic mij op. Hij had mijn blog net gezien en liet me weten dat we welkom waren op ... het "after-firing-partytje" die avond. De oven was vlotjes op zijn temperatuur geraakt en had zijn uren gedaan, zodat ze om 7 uur die ochtend de boel hadden stil gelegd. Het risico van de laatste stookploegen, merkte hij fijntjes op...

Ik kon er niet echt mee lachen, groooooote teleurstelling, daar ging mijn restje vakantiegevoel! Te omschrijven als: het No-Martini-no-party-gevoel. Champagne van het ijs gehaald en feestje afgebeld. Marleen en Marnic bedankt voor de uitnodiging, meefeesten met de échte stokers en je voelen als de stand-in, nee bedankt. Ik denk dat een mens geen recht heeft op een finaal vreugdevuur als hij het kamp niet heeft doorleefd.

Ik heb gereageerd als een echte dame: die zaterdagnamiddag ben ik op shopping gegaan. Ik had die K-affaire in Kortrijk nog niet gezien en ik heb het daar eens flink onveilig gemaakt. Philippe zegt dat hij een appeltje te schillen heeft met Marnic, want dat deze tegenslag hem wel wat geld gekost heeft...

Na thuiskomst vul ik mijmerend mijn oven, elektrisch, computer-gestuurd, zonder problemen, zonder veel vuur...

Ik open later op de avond mijn mails. Wat nog mocht smeulen van verhoopt vakantiegevoel, verdwijnt ook stilaan.

Maar dan plots, oh, heerlijk cynisme, toch weer iets vurigs. Een bericht van mijn vriendin, nieuws uit Thailand. Wel wat minder vrolijk dan de vorige... Ze heeft jaren verlangd en uitgekeken naar deze reis en nu zit ze daar, vakantie gedaan en beleefd, en ze kan niet naar huis. Haar echtgenoot heeft het moeilijk in de tijd dat ze weg is, een aantal problemen die hij alleen heeft moeten verwerken, traumatisch voor een man die gewoon is dat zijn vrouw altijd naast hem staat en voor hem zorgt. De terugreis is voorzien langs Denemarken, wat dus helemaal geen optie is in de walmen van roet en stof van de Eyjafjallajökull-vulkaan. Die luchthaven dreigt voor onbepaalde tijd onbereikbaar te zijn... Haar man vertelt me later die avond dat ze enkele dagen zal moeten wachten en dan proberen in Europa te geraken met het vliegtuig om dan met de trein terug thuis te komen. Ik bedenk wat drama's vele vakantiegangers momenteel beleven... Stel dat je gewoon vast zit na een heerlijke vakantie, terwijl het dagelijkse leven hier morgen hervat. Het zal wel even duren voor je gewoon van je reiservaringen kan genieten, voor de nevel uit je herinneringen is opgetrokken.

En ja, ik zie het spektakel op de televisie en het doet me denken aan keramiek, aan de oven van Marnic, aan hoe de aarde voordoet waar de pottenbakker van droomt. Prachtige beelden, indrukwekkende natuur, de schaal is enorm, net of je met je neus op de essentie zit, mee in de oven. Vloeibare rotsen worden uitgespuwd, surrealistisch.

Later volgende week zal ik de resultaten van de houtoven ophalen, met een wee gevoel van gemis naar het avontuur zelf, maar wel in een nieuw kleedje! Vrije interpretatie toegelaten...

Vreugdevuur.

Wat heeft de mens met vuur? Wat hebben de keramist en de pottenbakker toch met vuur? Enfin, van die laatste groep kan je de pyromane trekjes al iets beter linken. Maar ook de jeugdbeweging beeindigt haar kamp traditioneel met een groot kampvuur.
Einde van de vakantie. Was het dan vakantie? Niet te veel van gemerkt.

De zon schijnt, mooi weer. Mijn klanten zijn goed geluimd en vol plannen. Wij ook. Als de winkel straks dicht is gaan we ons vreugdevuur doen oplaaien... Monika en Nadine, wacht nog even met dansen, we komen eraan!

Verslagje volgt later.

Porselein anders.

Monika Patuszynska is sinds 2 jaar de voorzitter van het symposium "Porcelana Inaczej" oftewel "Porcelain Another Way", een Internationaal Keramiek Symposium dat reeds voor de 33ste keer plaats vindt in Polen. Ze vertelde dat de dame die het voordien voorzat, er na 30 jaar afstand van wilde doen en zij het geheel van de ondergang heeft gered door die organisatie op zich te nemen. Het is dan ook een heel mooi initiatief. Vier grote keramische fabrieken zetten de deuren open voor Porselein-keramisten om er hun ding te komen doen.

Voor de volledigheid even de 4 werkplaatsen vermelden:
"Lapp Insulators", "Karolina", "Krzysztof" en "Walbrzych".

Waarbij de drie laatste grote productieeenheden zijn waar serviezen in porselein worden gemaakt, maar de eerste spreekt net iets meer tot mijn verbeelding. Het is een nederzetting van Lapp, wereldwijd de grootste producent van porseleinen isolatoren.

Monika vertelde dat ze van alle mogelijke soorten (porselein)klei gietklei probeert te maken. Ook met dit technisch porselein is ze aan de slag gegaan voor onderstaande bowls:

Toen ze hier was, kreeg ik de cataloog van "Porcelain Another Way 2009" van haar. Achteraan zat een cd. Ik heb eens in het boekje gebladerd, besloten dat ik al die kunstenaars nog wel eens zou bezoeken met mijn maatje Google en het even opzij gezet.
Deze ochtend bedacht ik opeens dat ik die cd wel eens wilde bekijken... Wat een overweldigende ontdekking.
Porselein anders, en hoe!!!

Het is een video, gemaakt door Michal Puszczynski (hoe je al die medeklinkers moet overleven zonder je tong in de knoop te leggen, heb ik nog niet ontdekt...). De man is zelf keramist, zijn abstracte porseleinsculpturen worden gestookt in een houtoven naar Koreaans model en zelf noemt hij ze "een buiging voor de Natuur, niets zonder de natuur, niets zoals haar". Het is een prachtige site, heel indrukwekkende realisaties.




Maar de video's die hij maakt zijn zo mogelijk nog intrigerender. Deze bij de cataloog bevat de volgende opname die zich afspeelt in de fabriek van Lapp. Het toont de aanmaak van de porseleinen blokken en hoe de isolatoren uit het blok gefreesd worden. Een bedwelmende reis doorheen de industriële archeologie van de fabriek levert prachtige beelden op. Ook zijn installatie van porselein, reeds gedroogde isolatoren of resten porselein die ten onder gaan aan zacht neervallende waterdruppels, geforceerde erosie, het maakt me stil...
Je kan de video's bekijken op Youtube met volgende link voor deel 1 en deze aan te klikken voor deel 2.
Een aanrader!

Kop nummer 2, voor de liefhebbers.

Kop van De Koploper.
Kop van de week.
Voor minder gaan we hiermee niet!

Bijna een weekje verder en ik heb weeral een prachtige kop om dit nieuwe rubriekje aan te dikken! Het betreft hier wel een stooktechniek die iets minder courant is, daarom: voor de liefhebber. Ben Brierly heet je hier welkom op zijn site en je voelt meteen dat het met veel liefde voor de keramische steen is. Deze Brit heeft een prachtige site om in rond te dolen, vertelt over zijn werk met veel kennis van zaken en is bereid veel van zijn technische achtergrond met je te delen.

Bij bovenstaand kopje krijg je als info mee:

beker in porselein met zwart schoteltje. Het bekertje stond centraal in de oven en haalde 1400°C, het schoteltje stond vooraan en ging tot boven die 1400°C.

Redelijk uitgebreide info, niet?!



Bij bovenstaand kannetje staat dan weer:
gedraaid en geassembleerd. Carbon trapping shino glazuur en vliegassen. Gestookt in een open saggar achteraan de oven gedurende 5 dagen tot 1320°C.


Voor de liefhebbers en de kenners, precies, want wat is carbon trapping? Wat is een shino glazuur? Wat is een saggar?

De antwoorden kan je vinden als je wat uitgebreider gaat grasduinen op zijn site. Hij doet het gehele verhaal uit de doeken, vertelt ondertussen nog welke kleisoorten hij gebruikt en gebruikt heeft, de problemen die opgelost werden... Een schat aan info, zoveel is zeker. Ga uw gang: veel info voor de kenners en prachtig werk voor de liefhebbers!

Tot slot nog even de leken terzake visueel verwennen met deze dansende fles met een prachtig wit zieltje (hier en daar kan je over de foto's gaan en dan dansen de flessen echt!):
Grote fles met expressie (letterlijk: met gebaren).
Hoog ijzerhoudende steengoedklei, porseleinslib en zwart engobe. Hoogte 80 cm. Dicht bij de stookhaard van de Wysing oven.

Een Wysing oven? Wat is dat? En hopla, je bent weer vertrokken, alles wordt van naaldje tot draadje uitgelegd op een andere pagina.
Je bent wel een tijdje zoet. Meer dan 1 kopje koffie lang...

De roep van de klei en de schreeuw van het vuur...

Ben deze voormiddag op uitstap geweest met mijn zoon, Maxime, naar Marnic. De schreeuw achterna.

Als er een raku-demo wordt gehouden in De Koploper, zie ik ze komen, de mannen. De mannen die "hun vrouw volgen". Madame maakt potjes of beeldekes, meneer stookt. Typisch. Typisch? Is spelen met vuur typisch mannelijk? Dan schuilt er vast een behoorlijk stel mannelijk hormonen in mijn lijf!

La Borne in Frankrijk, een pottenbakkersdorp vergeven van de houtovens, heeft me enkele jaren geleden zo een brandend verliefde ziel bezorgd. Al moet ik eerlijkheidshalve wel toegeven dat ik er, na het eerste bezoek, een indigestie aan "pottekes, getekend door de vlam", aan overhield. Ze doen niet allemaal zo veel creatiefs met de magie van het vuur... De oven moet soms het werk afmaken, tot zelfs bijna overnemen. Maar mensen zoals Isabelle Pammachuis en Hervé Rousseau of Isabelle Coeur en David Whitehead of Charlotte Poulsen of nog zo vele andere keramisten met talent, slagen erin eigen zaken te doen die het hout stoken enkel als meerwaarde hebben. Meer dan eens keerde ik terug, met echtgenoot, met mijn drie mannen, nog een bezoekje bij Linard en iedereen verrukt...

Thuis bleef het vuur maar branden, iedere gevulde oven deed me dromen. Ik stook elektrisch en af en toe kan je het lot wat tarten, de receptjes aanpassen en iets meer "vuur" aan je werk toevoegen, maar het blijft een externe hittebron die de chemie zijn werk laat doen, maar ook niet meer dan dat. Het vraagt veel creativiteit om iets te bereiken wat een ander niet heeft.

Een gasoven, daarmee kan je ten gepaste tijden reduceren, ingrijpen op de fysieke structuur en chemische samenstelling van klei en glazuur. De houtoven, dat is helemaal het summum op dat vlak.

Bij deze beide stookmethoden is er een wezenlijk verschil met elektrisch stoken. De vlam, in je ovenruimte aanwezig, kan je gedeeltelijk de toevoer van zuurstof ontzeggen, waardoor deze zelf op zoek gaat naar instabiele verbindingen. Twijfelend zoekend, maar zelfzeker eens gevonden, stort ze zich onverbiddelijk op het slachtoffer. Haar tong likt vragend langs de huid, dringt aan, tot glazuur of klei zich vol overgave aan haar geven. Ze is dominant, maar ook speels en ver(r)assend gul, die vlam.

Tja, ik begrijp een beetje waarom het de mannen aanspreekt...

Ik wil helemaal geen houtoven voor mezelf, dat hoeft niet, maar af en toe mee mogen proeven, dat wel.

Een paar jaar geleden moest ik een verdwaalde zending op gaan halen in het verre Geraardsbergen, bij een zekere Marnic De Lange. Amper binnen troonde de man mij mee, atelier door, deur open en... Ik stond neus aan neus met de vuurspuwende draak, het vurig monster. Trots vertelde hij me alles over zijn anagama noborigama hybride-oven. Het leek Chinees voor mij. Dat was het niet, het is namelijk Japans, een Japanse houtoven.

Waarschijnlijk zag hij het vuur meteen in mijn ogen branden, want hij nodigde me op slag uit mee te stoken in de zomer. Ik draaide vlug enkele potjes en nam deel aan het gebeuren.

Het is niet goedkoop allemaal. Oven bouwen met dure stenen, dak erboven, isoleren, een dosis hout waarmee je een volwassen living een jaar lang doorheen een strenge winter én koud voor- én koud najaar loodst... Maar wat je ervoor terug krijgt...

Wel, dat kan tegen vallen. En Marnic kan het weten! De oven geraakte niet aan zijn temperatuur, glazuren waren niet uitgesmolten, stapelingen bleken niet bestand, de oven eiste zijn deel aan gebroken stukken... Iemand zei me ooit smalend dat hij lijkt te stoken om te stoken, maar ik weet dat het niet waar is. Marnic houdt inderdaad van het "ultieme keramiekfeest" dat er omheen hangt, de sfeer met gasten die komen en gaan, gasten die accordeon spelen om het werk van de stokers te verzachten, de door Marleen (zijn toegewijde vrouw) goed gevulde tafel om de stokers te verwennen, de slapeloze nachten die het hele gebeuren omringen, een zatte kop en met rook gevulde longen... Precies, dat hoort er allemaal bij.

Alsook de verscheurende gevoelens als je ziet welke tol de oven eist, hoeveel werk in vlammen opgaat, scheurt, omvalt, breekt...

Maar, na enkele stookpogingen, veel denk- en sleutelwerk, was het deze keer een triomferende stook! Alle kegeltjes meer dan plat, ze hebben zelfs mooie glazuren verwekt.

O ja, uiteraard heeft de oven ook nu weer enkele magistrale werken van Marnic vernield. Maar, de vlammen hebben ook gegeven. Ik heb het allemaal mogen meemaken. Ik ben blij om deze ervaring.

Ik zet (morgen?) ook een diareeksje op de blog, dan kan je even luisteren, luisteren ja, naar de schreeuw van het vuur. Sssst... dan hoor je ook de roep van de klei.